ABD’de bilişim teknolojilerinin insana etkisi üzerinde uzmanlaşan ve daha önceki eserleri ülkenin en çok okunanları listesine giren Nicholas Carr, internetin beynin yapısını bozduğunu anlatan son kitabı “The Shallows” ile yine tartışma yarattı. Carr’a göre, internet başında geçirdiğimiz zaman, beynin yapısını bozarak, düşünme ve öğrenme kabiliyetine zarar veriyor.
Genç neslin televizyondan internet başında vakit geçirdiğini hatırlatan uzmanlar ise Carr’ın iddiası doğruysa tehditle karşı karşıya olduğunu hatırlatıyor.

Düşünmeye zararlı

Kitap, internette bilgi konusunda yaşanan kakofoninin “yüzeysel okuma, telaşlı düşünme ve üstünkörü öğrenme”ye neden olarak beynin yapısında değişikliğe yol açtığını öne sürüyor. Carr internette beynin geçici bilgilerle haşır neşir olurken, yüzeyselliğin arttığını ve bunun da derin düşünmenin ihmaline neden olarak öğrenme kapasitesine zarar verdiğini, anlama kabileyetini de sığlaştırdığını vurguluyor.
Ayrıca bilgisayar başında iletişim kurmaya alışan kişilerin bireysel ve sosyal ilişkilerinin de zarar gördüğünü söylüyor.

Araştırmayla kanıtlandı

Carr bu fikrini Los Angelas’taki California Üniversitesi’nde psikiyatr olan Doktor Gary Small’ın önderliğinde yapılan bir araştırmaya dayandırıyor. Araştırma sırasında 12 deneyimli web kullanıcısı ile 12 yeni kullanıcısı beyinleri taranırken Google kullandılar.
Beynin kısa dönemli hafıza ve karar verme işlevlerini yürüten “dorsolateral prefrontal kortex” isimli bölümünün normal çalıştığı, kıdemli web kullanıcılarında ise tamamen yandığı gözlemlendi. Çömezlerden günde bir saatlerini online geçirmeleri istendi ve iki grup altı gün sonra tekrar incelendi. İki grubun da bilgi ve görsel hafızalarının görünümlerinin aynı olduğu görüldü.

Zarar nasıl önlenir?

Peki internetin verdiği zarardan kurtulmak mümkün mü? Carr bu konuda karamsar konuşurken, Small bu zararın farkında olduğumuzda beynin kendisini onarabileceğini, bunun da yolunun online olduğumuz zamanla offline olduğumuz zamanı eşit tutmamızla mümkün olduğunu söylüyor.
Bu arada Carr’ı “eski kafalı olmakla” suçlayan birçok internet savunucusu da var.