Avrupa, yaz mevsiminin ortasında adeta nefes alamıyor. Batı’da rekor sıcaklıklara neden olan ‘sıcaklık kubbesi’ bu kez kıtanın doğusuna ilerlerken, birçok ülkede termometreler 40 derecenin üzerine çıktı. Yetkililer peş peşe kırmızı alarm verdi.

Örneğin Fransa, ülke genelindeki ortalama sıcaklık göstergesinde neredeyse 80 yıllık ölçüm tarihinin en yüksek değerini kaydetti; Eiffel Kulesi ve Louvre ziyaret saatlerini kısalttı. İngiltere haziran sıcaklık rekorunu kırdı. İtalya’da Roma dahil 16 kent için kırmızı alarm verildi; Torino’da ısınan yer altı kabloları elektrik kesintilerine yol açtı.

Bilim insanları Avrupa’nın şimdiye kadar gördüğü en yaygın ve en şiddetli sıcak hava dalgalarından biriyle karşı karşıya olduğunun sıklıkla altını çiziyor. Şu sıralar Avrupa’nın doğusuna doğru yayılan aşırı sıcakların önümüzdeki günlerde etkisini sürdürmesi beklenirken, gözler şimdi bölgenin geri kalanına ve özellikle de ülkemize çevrilmiş durumda…

TÜRKİYE’DE BAZI DÖNEMLERDE 46-47 DERECELER KAYDEDİLİRKEN, AVRUPA NİÇİN 40 DERECEDE KIRMIZI ALARM VERİYOR?

Ülkemizde Temmuz ayında beklenen hava koşullarına dair değerlendirmelere geçmeden önce, Avrupa’da etkisini gösteren sıcak hava dalgasıyla birlikte gündeme gelen önemli bir soru öne çıkıyor:

Avrupa’da yaşanan sıcak hava dalgası, aşırı sıcaklarla ilgili doğru bilinen birçok yanlışı gözler önüne serdi. Bir sıcak dalgasını daha ölümcül hale getiren unsurlar neler? Örneğin Türkiye’de 46-47 dereceler kaydedilirken, Avrupa niçin 40 derecede kırmızı alarm veriyor? El Nino’nun bu olayla bir ilgisi var mı?

Bu soruma Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, “Bunun yanıtı, sıcak hava dalgalarının en az anlaşılan yanını açığa çıkarıyor: Bir sıcaklığın ne kadar tehlikeli olduğunu yalnızca termometredeki rakam belirlemiyor.
Haberin Devamı

İşin arkasında nem, gece sıcaklıkları, altyapı ve hatta havanın temizliği gibi çoğu zaman atlanan faktörler var” cevabını verdi ve şu bilgilerin altını çizdi:

“Avrupa’daki sıcak hava dalgasını özellikle tehlikeli kılan şey, bir ‘ısı kubbesi’ altında gelişmesi. Kuzey Afrika’dan gelen sıcak hava, yüksek basınç sistemi tarafından kıtanın üzerine adeta bir kapak gibi oturtulmuş durumda. Bu durgun sistem altında hava dağılamıyor. Isı, her gün bir önceki günün üzerine birikiyor ve geceler de yeterince serinlemiyor. Gece sıcaklığının düşmediği, bedenin toparlanma fırsatı bulamadığı bu koşullarda ısının fizyolojik yükü günden güne katlanarak artıyor. 2003 yazında Fransa’da yaklaşık 15 bin insanın ölümüne yol açan felaketin asıl nedeni de buydu: Günlerce süren, gece bile etkisini yitirmeyen ve klimasız konutlarda yaşayan yaşlıları vuran kesintisiz sıcaklık.”

TEMMUZ AYI BOYUNCA TÜRKİYE’DE HAVA NASIL OLACAK?

İstanbul Aydın Üniversitesi Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, iklim modellerine göre temmuz boyunca sıcaklıkların artacağına dikkat çekerek, “İklim modellerine baktığımda temmuz boyunca ülkemizin mevsim normallerinin daha üzerinde sıcaklık yaşayacağını görüyorum” dedi. Ortalama değerlerde de yükseliş beklendiğini belirten Dr. Özdemir, “Ortalama temmuz değerlerinin de 1 ila 3 derece üzerinde olacağını söyleyebilirim” ifadelerini kullandı.

Bölgesel olarak en yüksek sıcaklıkların görüleceği alanlara da değinen Dr. Özdemir, “En yüksek ekstrem değer Ege Bölgesi’nin iç kısımları, İç Anadolu’nun Akdeniz’e yakın kısımları, Akdeniz Bölgesi’nin tamamı, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin güney kısımları, Doğu Anadolu Bölgesi’nin de güney kesimleri etkilenecektir” değerlendirmesinde bulundu. Bu bölgelerde sıcaklıkların 36 ila 40 derece aralığına, yer yer daha da üzerine çıkabileceğini söyledi.

Ancak bu durumun sürekli ve kesintisiz aşırı sıcaklar anlamına gelmediğini de vurgulayan uzman isim, “Bunu her gün çok aşırı sıcaklar olacak, her gün 40-50 derece sıcaklar olacak şeklinde yorumlamamak lazım. Zaman zaman alçak basıncın oluşması ve rüzgârların güneyden kuzeye dönmesiyle birlikte serinlemeler de görülecektir. Ama şunu net söyleyebilirim ki temmuz ayı boyunca sıcak havanın baskın olduğu bir ay yaşayacağız. Çünkü artık yaz ayının en sıcak olduğu aya giriş yaptık” dedi.

İSTANBULLULAR DİKKAT: İKİNCİ SICAKLIK DALGASI GELİYOR!

Dr. Güven Özdemir, bu hafta sonuna kadar etkili olacak sıcak hava dalgasına ilişkin değerlendirmesinde sıcaklıkların nemle birlikte daha bunaltıcı hissedileceğini belirtti:

“Bu hafta cuma gününe kadar sıcaklıklar devam edecek. Nemle birlikte hissedilen sıcaklıklar artarak devam edecektir, İstanbul’da aşırı bunaltıcı bir sıcaklık hissetmek olası. Özellikle ayın 8 ve 9’undan sonra ise ikinci bir sıcak hava dalgasının içinde olacağız. Özellikle İstanbul’u da kapsayan batı bölgelerimiz bundan etkilenecek.”

İstanbul’daki mevcut duruma da değinen Dr. Özdemir, “İstanbul’da şu sıralar sıcaklık 32-33 derece bandından seyrediyor. İstanbul’un bir Marmara bir de Karadeniz’i var. Güneyli rüzgârların etkileri var, lodos gibi. Bunlar İstanbul’a büyük miktarda nem taşıyor. Şehirde yaz aylarında bağıl nem oranı yüzde 70-90 civarında oluyor. Hissedilen sıcaklıklar gece 30 derecelere, gündüz de 40 derecenin üzerine çıkabilir ama bu hissedilen sıcaklık” diye konuştu.

Risk gruplarına da dikkat çeken uzman isim, “Özellikle kronik hastalığı olanlar, yaşlılar ve çocuklar çok dikkat etmeliler. Güneşin en tepede olduğu öğle saatlerinde dışarıda olmamak gerekiyor” ifadelerini kullandı.

Tarih belli oldu: İkinci sıcak hava dalgası geliyor Temmuz için kritik uyarı… Kaç dereceleri göreceğiz

YENİDEN 50 DERECE GÖRÜLECEK Mİ?

Geçen yıl 25 Temmuz 2025’te Şırnak’ın Silopi ilçesinde ölçülen 50,5 derece, Türkiye tarihinin en yüksek sıcaklığı olarak kayıtlara geçti ve bundan önceki rekoru, yani 2023’te Eskişehir’de ölçülen 49,5 dereceyi geride bıraktı. Peki bu yılda temmuz ayında benzer bir tablo bekleniyor mu?

“Yazların ne kadar daha sıcak olabileceğinin önünde fiziksel bir tavan henüz görünmüyor, çünkü atmosfer ısınmaya devam ettiği sürece sıcaklık rekorları da kırılacak” diyen Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı, şöyle devam etti:

“Dikkat edilmesi gereken nokta şu: Bu rekorların kırılma aralığı giderek kısalıyor. 2021’de Cizre’de 49,1 derece, 2023’te 49,5 derece, 2025’te 50,5 derece. Yani sadece dört yılda rekor neredeyse 1,5 derece yükseldi. Bunlar endişe verici. Bu yıl için kesin bir tarih ya da rakam vermek bilimsel olarak doğru olmaz. Ancak Güneydoğu Anadolu’da, özellikle Şırnak, Mardin, Şanlıurfa ve Diyarbakır çevresinde yeniden 48-50 derece bandında değerlerin görülmesi sürpriz olmaz.”/HÜRRİYET