Lefkoşa’ya bağlı Matyat köyünden 21 Türk, Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) yaptıkları açıklamada, "Kıbrıs Cumhuriyeti olarak tanınan Rum yönetimi İçişleri Bakanlığının tazminat ve iadeyle ilgili yaptıkları başvuruya cevap vermemesi, Rum Başsavcılığının ise Türkçe yazıldığı gerekçesiyle talep yazısını almayı reddetmesi üzerine AİHM’ye şikayetlerini ilettiklerini" bildirdi.

Başuvuru sahipleri, "arazisinin mülkiyetinin büyük oranda Türklere ait olan Matyat köyünün büyük bir bölümünün her türlü tasarrufunun 47 yıllık tazminatıyla birlikte iadesini talep ettiklerini" kaydetti.

MATYAT KÖYÜ

Açıklamaya göre, Lefkoşa’nın 26 kilometre güneyinde bulunan ve 1960 nüfus sayımına göre 201 Rum ve 208 Türk’ün yaşadığı karma bir köy olan Matyat ile ilgili süreç şöyle.

"23 Aralık 1963 tarihinde Matyat köyünün Türk mahallesi Matyatlı Rumlar ve komşu Rum köylerinden gelen yüzlerce silahlı Rumun saldırısına uğrar. O anda Matyat’ta eli silah tutan 15-20 Matyatlı Türk vardır. Gerisi her günkü işlerinin başındadır. Saldırıdan hemen önce kadın, çocuk ve yaşlılar güçlükler içinde komşu Türk köyü olan Koççat köyüne taşınır. Saldırı öğleyin başlar. Av tüfekli 15-20 Türk, askeri silahlarla donanmış saldırganlara karşı direnir. Sonra teker teker fişeklerini bitirirler ve havanın kararmasıyla birlikte mahallelerini terk ederek, komşu Koççat köyüne doğru çekilirler.

Saldırıdan hemen önce evlerini terk eden Matyatlı Türk kadınlar, yanlarına o anki ihtiyaçları dışında bir şey almaz. Çünkü bu gerginlik sona erdikten sonra tekrar evlerine dönüp yüzlerce yıldır yaşadıkları topraklarında yaşamaya devam edeceklerini sanmaktadırlar. 1950’li yıllarda da gerginlikler olmuş, ama daha sonra zaman, kırgınlıkları ve acıları küllendirmiş, gündelik hayat devam edip gitmişti. Ancak Matyat’ın Türk mahallesini henüz terk eden Matyatlılar, köyün kenar evlerinden başlayarak tüm evlerin önce yağmalandığını sonra da kundaklandığını gördüklerinde büyük bir şaşkınlık ve hayretler içinde kalır. Göğe yükselen alevler, kısa süre sonra Matyat köyünü de içine alan küçük Koççat köyünden de görünür hale gelir. Alevleri gören Matyatlı Türkler, artık bir daha köylerine dönemeyeceklerini, bütün hayvanlarını, taşınır ve taşınmaz tüm mallarını kaybettiklerini anlar. Artık Matyat, onlar için anılarında kalan bir köydür. O köye bir daha hiçbiri geri dönemedi.

Saldırıdan hemen sonra Rum gazeteleri, Matyatlı Türklerin Matyatlı Rumlara saldırdığını, ancak geri çekilmek zorunda kaldığını, çekilirken de kendi evlerini yaktığını yazdı."