Ülkenin önde gelen ilaç üreticilerinin aralarında Türkiye’nin de bulunduğu başka ülkelerde doktorlara rüşvet karşılığında ilaçlarını hasta reçetelerine yazdırdığı ortaya çıktı. Skandalı soruşturan federal savcılar, bu ülkelerde insanların klinik deneyleri tamamlanmayan ilaçlarla kobay olarak kullanılmış olmasından endişe ediyor. New York Times’in haberine göre, bu üreticilerden biri ünlü ilaç devi Johnson&Johnson. Şirketin iki ülkede aynı şekilde doktorlara rüşvet vererek ilaçlarını ve cihazlarını reçetelere yazdırdığı belirlendi. Soruşturma kapsamında olan Medtronic de Türkiye, Yunanistan, Polonya, Almanya, Türkiye, İtalya ve Malezya’daki faaliyetleri konusunda Amerikan otoriteleriyle işbirliği yaptığını açıkladı. Başka bir tıbbi cihaz üreticisi Zimmer de yabancı ülkelerdeki faaliyetleri konusunda inceleme altına alındı.

Kobay mı oldular?

ABD’de ilaç şirketleri hakkındaki rüşvet suçlaması 2002 yılına kadar uzanıyor. İlk olarak Syncor isimli ilaç üreticisi suçlu bulunarak 2.5 milyon dolar tazminat ödemeye mahkum edilmişti. Geçen yılda Danimarkalı Nova Nordisk’in Irak hükümetine 1.4 milyon dolar rüşvet verdiği ortaya çıkmıştı. Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi verilerine göre 2008 yılında onay verilen ilaçların yüzde 80’den fazlasının klinik testleri Amerika dışındaki ülkelerde gerçekleştirildi. Federal savcılar da şimdi doktorlara yapılan ödemeler ile kilinik testler arasında bir bağ kurmaya çalışıyor. Eğer bu bağ kurulursa, yani doktorlara ödenern rüşvetin kilinik deneylere de yansıdığı ortaya çıkarsa, o ilaç hakkında yapılan klinik deneyler geçersiz sayılacak.

Klinik testleri gizlenmişti

Geçen ay ilaç devi GlaxoSmithKline’ın, diyabet ilacı Avandia’nın kalp krizine neden olduğunu gösteren klinik deneylerini gizlediği ortaya çıkmış, haber tıp dünyasında büyük yankı bulmuştu. Bu ilacın kilink testlerinin de yurt dışında yaptığı ortaya çıkmıştı.