Avrupa Birliği ile entegrasyon için dün test yayınlarına başlanan dijital yayın, TV üreticileri için için dev bir pazar yaratırken, sisteme geçmek için tüketicilerin 50-120 dolar ek masraf yapması gerekecek.

Her yıl 3 milyon TV'nin satıldığı Türkiye'deki mevcut televizyonlar analog sisteme uyumlu olduğu için yenilenmesi gerekiyor. Bunun için iki yöntem var: Ya dijital yayını analog TV'de yayınlamaya yarayan ve set-top-box (STB) adı verilen dijital TV alıcılarından alınacak ya da analog TV atılarak yerine dijital yayına uyumlu TV konulacak. Türkiye'de yaklaşık 40 milyon TV olduğu varsayılırsa ve her yıl buna 3 milyon eklendiği düşünülürse ortaya devasa bir pazar çıkıyor.

Dijital TV alıcılarının fiyatı ise 150-200 dolar arasında olacak. Yeni sisteme uyumlu TV'lerin fiyati ise normal TV'ye göre 60-120 dolar daha pahalı. Vestel Komünikasyon Genel Müdürü Murat Sarpel'e göre tüm bunlar üst üste konulduğunda ortaya çıkacak pazarın büyüklüğü 2 milyar doları bulacak.

Yerli üretici tecrübeli
AB ülkelerinde 2008-2012 yılları arasında dijital yayına geçmek için hükümetlerce konulmuş yaptırım süreleri Türkiye'deki TV üreticilerine yaradı. Üreticiler, son 4 yıldır Avrupa ülkelerine dijital yayınlara geçiş için gerekli STB adlı kutulardan ihraç ediyor. Avrupa ülkeleri arasındaki en büyük pazar ise İngiltere. Vestel, İngiltere,Fransa, İtalya, İspanya, Hollanda, Finlanda, Norveç ve Avustralya'ya yılda 200 milyon dolarlık ihracat yapıyor. Beko Elektronik de 2003'ten beri STB üretimi yaparak başta İngiltere, Avrupa'ya ürün satıyor. Profilo'nun da İngiltere ağırlıklı olmak üzere AB ülkelerine yılda 75-100 bin adet kutu satışı var.

Beko ödül aldı
Beko Elektronik Genel Müdürü Yağız Eyüboğlu, dijital karasal kaydedici (PVR) ürünü ile İngiltere pazarının yüzde 30'dan fazlasına sahip olduklarını belirterek, "Bu ürünümüz geçen yılın en iyi PVR'ı seçildi" dedi. Analog TV üretimine devam ettiklerini de vurgulayan Eyüboğlu, "Ancak özellikle bu yıldan itibaren İngiltere'de satılan her iki TV'den birinin dijital yayınları alabilenler olacağını öngörüyoruz. Bu nedenle her yıl dijital TV üretimini artırmayı hedefliyoruz" şeklinde konuştu.

Merdivenaltına dikkat
Profilo Telra CEO'su Göksen Körezlioğlu da Türkiye'de STB satışına başladıklarını belirterek, "Ayrıca geçen yıl bu sisteme uyumlu İD adı verilen yeni bir TV çıkarttık. Bunun da satışına başladık" dedi. Başta İngiltere olmak üzere Avrupa ülkelerine bu kutulardan sattıklarını belirten Körezlioğlu, şunları söyledi:

"Yılda 75-100 bin adet kutu satışımız var. Bu kutular bizde de satılmaya başlarsa merdivenaltı üretim yapan birtakım firmalar türeyebilir. Tüketiciler, bu üreticilere itibar etmemeli. Uzun vadede pahalıya patlar."

TV vericileri tarih olacak...
* Dijital TVyayını nedir?
Türkiye'de şu anda TV yayıncılığı analog sistemle yapılıyor. Dijital yani sayısal yayında görüntü ve ses, aynı bilgisayar teknolojisinde olduğu gibi O ve ilerle tanımlanıyor. İki sistem arasındaki en büyük fark görüntü ve ses kalitesi. Dijital yayında ses CD kalitesinde, görüntü ise DVD kalitesinde izleyiciye ulaşıyor. Dijital yayına geçildiğinde TVTerin ses ve görüntü kaliteleri daha da yükselecek.

* Dijital TVyayını uydudan mı yapılacak?
Halen kullandığımız analog sistemde de uydudan yayın yapılıyor. Sistem kabaca şöyle çalışıyor: TV kanalı, binasının üzerindeki antenlerle yayınım uyduya gönderiyor, uydu aldığı bu yayını yerdeki yansıtıcılara gönderiyor. Örneğin İstanbul Çamlıca Tepesindeki yansıtıcılara. Bu yansıtıcılar, yayını ülke çapına yayıyor. (Tabii ülke çapında pek çok yansıtıcı kurulması gerekiyor.) Oturduğumuz binaların üzerindeki antenlerle havada dolaşan bu yayınları yakalayıp TV'lerden izleyebiliyoruz. Şu anda tüm bu sistem analog prensiple işliyor. Dijital yayında ise karadaki yansıtıcılara gerek kalmıyor. Yayın uyduyla geniş bir coğrafyaya yansıtılıyor. Ancak yayım alabilmek için halen çoğu yerde kullanılan T harfli kafes biçimindeki antenler yerine, çanak antenler gerekiyor. (Bu arada bazı TV üreticileri satılacak paket içerisinde çubuk şeklinde orijinal antenler olacağım söylüyor.)

* Almak zorunda kalacağımız çanak antenlerin fiyatı nedir?
200-300 YTL'ye satılanlar var. Çanak anten gerekecek.

* Peki kullandığımız TV'ler değişecek mi?
İşin kilit noktası da burası. Türkiye'de kullanılan TV'lerin hepsi analog. Hiçbirinin dijital yayını gösterebilme yeteneği yok.

* Yani yeni TV mi gerekecek?
Hayır. Dijital yayını, analog TVTerin izleyebileceği hale dönüştürecek bir cihaza ihtiyacımız olacak. Batı'da bunlara 'set-top box' adı veriliyor. Bunu 'dijital yayın çözücü kutu' olarak çevirebiliriz.

* Bu cihazlar pahalı mıdır?
Bu cihazlar dijital yayına geçen Batı ülkelerinde 50-100 dolar arasında satıldı. Fiyat o ülkede izlenen politikalara göre değişti. Bazı ülkelerde iş tamamen ticari rekabete bırakıldı. Bazılarında ise devletin girişimiyle vatandaşların daha makul fiyatlarla cihaz alabilmesi sağlandı. Ama sonunda, dijital yayını çözen en basit cihaza yaklaşık 50 dolar karşılığında sahip olunabildi.

* Bu cihazlar eskiden Cine-5 şimdi ise Digitürk'ü izlemek için kullanılanlara mı benziyor?
Tam değil. Şu anda Digitürk dijital yayın yapıyor. Ama yayınlarım da şifreliyor. Digitürk abonelerinin kullandığı kutular hem yayının şifresini çözüyor hem de dijital yayım analog TV'lerde seyretmemizi sağlayacak dönüşümü yapıyor. Yani iki işi birden yapıyor. Dijital yayına geçildikten sonra almak zorunda olduğumuz kutular, sadece bu yayını analog TVTerde seyretmemizi sağlayacak dönüşümü gerçekleştirecek. Bunlar Digitürk alıcılarına göre çok daha küçük hatta, bazıları irice bir hesap makinesi büyüklüğündeki kutular.

* Bu durumda tüm TV yayınlan Digitürk kalitesinde mi olacak?
Evet. Analog sistemde Digitürk aboneleri normal analog kanalları daha iyi görüntüyle izliyor. Yeni sistemde her evde aynı kalitede TV izlenecek. Tabii yüksek teknolojili TV'lerdeki görüntü daha kaliteli olacak.

* Kutuya ihtiyaç olmayan TVvar mı?
Var. Ancak şu anda Türkiye'de bu özelliğe sahip TV satılmıyor. Ama dijital yayınla TV üreticilerinin bu özelliğe sahip TV üretimine geçmesi bekleniyor. Zaten Beko ve Vestel dünyanın en büyük TV üreticileri arasında.

* Kutulu analog TV'lerle dijital TV'lerin görüntü kalitesi arasında f ark var mı?
TV sektörünün uzmanları, dijital yayını direkt alabüen TVTerin görüntü kalitesinin daha yüksek olduğunu söylüyorlar.

* Dijital sistem TV yayıncılığını da etkileyecek mi?
Kesinlikle. Bu sistem Türkiye'de ulusal ve bölgesel kanal sayısının artmasına yol açabilecek. Çünkü analog sistemde, TV kanallarının uyduda işgal ettiği yer daha büyük oluyor. Dijital kanallar ise daha dar bir alan işgal ediyor. Örneğin, uzaydaki bir uydu analog yayın yapan 20 kanalın yayınını karaya yansıtabilirken, dijital sistemde sayı 40'a çıkabilecek.