BBC televizyonunun Newsnight programına konuk olan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Suriye ile ilgili kaygılarını paylaştı ama Türkiye’nin geleceğinden kaygılı olmadığını çünkü bu iki ülkeden farklı olarak Türkiye’de çok güçlü bir demokrasi geleneği olduğunu söyledi. BBC’nin haber programında Suriye’ye karşı BM Güvenlik Konseyi’nden sert bir karar çıkmazsa Bosna’da olduğu gibi bir “istekli ülkeler koalisyonu”nun harekete geçmesi gerektiğini söyledi. Uluslararası toplumu, şimdiye kadar Suriye rejiminin kullandığı yöntemlere kararlı bir tepki vermemekle eleştiren Davutoğlu, son olayda da Güvenlik Konseyi’nden etkili bir karar çıkmadığından yakındı.

Srebrenitsa örneği

Davutoğlu “Şam’daki kimyasal silah uzmanlarının inceleme yapmak için bölgeye gönderileceğini umuyorduk. Esad kimyasal silah kullanmadığını iddia ediyor. O zaman BM ekibinin araştırma yapmasına izin vermesi lazım. Esad bu izni vermezse BM Güvenlik Konseyi’nin kararlı ve sert bir pozisyon alması lazım” dedi. “Peki BM’den böyle bir karar çıkmazsa ne olacak?” sorusunu ise Davutoğlu, Bosna örneğini vererek yanıtladı. “Bosna’da Srebrenitsa’da benzeri bir şey yaşadık. BM Güvenlik Konseyi etnik temizliğe tepki göstermedi, ardından bir gecede 8 bin kişi öldürüldü. O zaman uluslararası toplum, birlikte hareket etmek isteyen ülkeler ‘istekli ülkeler koalisyonu’ oluşturdular ve beraberce harekete geçtiler. Şu an BM Güvenlik Konseyi’nin sert bir karar alması gerekiyor. Konsey bunu yapmazsa, biz, istekli ülkelerle birlikte hareket etmeliyiz.”

Hava operasyonu iması

Davutoğlu bu koalisyonun kimlerden oluşabileceği konusunda ülke ismi vermekten kaçındı. “Uluslararası hukuka saygılı ülkeler, sadece Esad değil ama gelecekte bu tür kimyasal silahlar ya da diğer silahlar kullanmaya, insanlık suçu işlemeye niyetlenen bütün diktatörlere kararlı bir mesaj vermek isteyen ülkeler” demekle yetindi. BBC sunucusunun ısrarı üzerine ise koalisyona çok geniş bir çerçeve çizdi: “BM Genel Kurulu’na Suriye’nin dostları grubu olarak bir tasarı sunduğumuzda 138 ülke oy verdi, Suriye halkına destek oldu. Tek tek ülkeler değil, bu 138 ülkenin tekrar bir araya gelebileceğini düşünüyorum. Uluslararası toplumun iradesi bu.”

‘Kan akıtmayı durdur’

Koalisyonun ne yapacağı konusunda ise Davutoğlu “Her şeyden önce açıkça ‘kan akıtmayı durdur’ mesajı verilmeli. Ve rejimin kimyasal silah kullandığına dair yeterli kanıt bulursak, durdurmak için uluslararası müdahale yapılmalı” dedi. “Nasıl bir müdahaleden söz ediyorsunuz?” sorusunu ise şöyle yanıtladı: “Bosna’da Srebrenitsa’dan sonra ne olduysa, şimdi yapılması gereken de o. Çünkü orada etnik temizlik hepimiz için çok kötü bir deneydi. Şam’daki bu kimyasal saldırı ve Suriye’de son üç yıldır tanık olduklarımız Bosna’da olanlar kadar kötü. Bosna’da bu insanlık suçlarını durdurmak isteyen tüm ülkeler olarak ne yaptığımızı biliyorsunuz” diye yanıtladı.