Hürriyet gazetesi yazarı Şükrü Kızılot'un yazısı

Türkiye ilginç bir ülke oldu. Vergiyi Maliye toplarken, şimdi de belediyeler sahneye çıktı. ‘Belediyelere, nereden, nasıl gelir yaratırız?’ diye düşündükçe, yeni yeni vergiler getiriliyor. Yakında, değişik adlar altında, yine bir sürü vergi gelecek.

Bunlardan biri de doğalgaz ve likitgaz ile ilgili... Belediyelere, yeni gelir kaynağı yaratmak için arayış içinde olanlar, doğalgaz ve likit petrol gazı tüketiminden de, ‘Elektrik ve Gaz Tüketim Vergisi’ adı altında yeni bir vergi alınmasını kararlaştırdılar.

İl Özel İdaresi ve Belediye Gelirleri Kanunu Tasarısı’na göre; doğalgaz ve likit petrol gazının vergisi, bunların satış bedeli üzerinden, yüzde 1 oranında alınacak. Toplanan verginin, yüzde 35’i (Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun uygulandığı yerlerde) Büyükşehir Belediyesi’ne, kalan yüzde 65’i ise verginin toplandığı ilçe ve il kademe belediyelerine ödenecek.

Vergi oranı, yüzde 1 diye başlıyor ama bu filmi ezberledik, sonraki yıllarda vergi oranı, ufak ufak artırılır...

İŞLENMİŞ SU VERGİSİ

Böyle bir vergiyi, galiba ilk kez duyuyorsunuz. Haklısınız çünkü şimdiye kadar bu ad altında alınan bir vergi yoktu.

İl Özel İdareleri ve Belediye Gelirleri Kanunu Tasarısı ile ‘Kaynak Suyu ve İşlenmiş Su Vergisi’ adı altında yeni bir vergi daha getiriliyor.

Tasarıya göre; işlenmiş sular ve kaynak sularının özel kaplara doldurularak satışa sunulması, ‘Kaynak Suyu ve İşlenmiş Su Vergisi’ adı altında bir vergiye tabi olacak. Bir litreye kadar olan şişelerde, en düşük tarifenin uygulanacağı bu vergi, kapların litresi arttıkça ‘kap başına’ YTL olarak artıyor.

Özellikle yaz aylarında çok sık görülen bulaşıcı hastalıklardan kendilerini korumak ve şebeke suyuna mahkum olmadan ağız tadıyla su içmek isteyenler, şişe suyu veya özel üretilmiş damacana sularını tercih ediyorlar. Ülkemizde yaklaşık olarak her gün milyonlarca kişi bu sulara itibar etmekte ve her gün yaklaşık olarak 700 bin eve, damacana su dağıtımı yapılmakta. Bardak ve şişe ile satılan suları tüketenlerin ise sayıları ise milyonlarla ifade edilebiliyor.

Şimdi, bu verginin gelmesiyle, vatandaş sağlıksız olan şebeke suyuna adeta mahkum ediliyor. Bir süre önce, Muğla Yatağan’da örneğini gördüğümüz, şebeke suyuna kanalizasyon suyu karışmasıyla bulaşan ve içinde ‘sarılık (hepatit)’ hastalığının çoğunlukla görüldüğü, bağırsak enfeksiyonlarına adeta davetiye çıkartılıyor.

İşlenmiş suya vergi getirenler, hiç değilse suyumuzu bulandırmayın. Bırakın, bir bardak suyu rahat rahat içelim...

Taşıt vergisi yüzde 100 mü artacak

Belediyelere kaynak yaratmak için çıkartılacak olan ‘İl Özel İdaresi ve Belediye Gelirleri Kanunu Tasarısı Taslağı’nın 80. maddesine göre; 2006 yılından itibaren, Motorlu Taşıtlar Vergisi olarak yapılacak tahsilatın, yüzde 50’si, mahalli idareler payı olacak. Bunun yüzde 40’ı il özel idaresine, yüzde 60’ı da belediyelere aktarılacak.

2005 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi hedefi 2,1 milyar YTL (2,1 katrilyon TL). Maliye’nin, 2006 yılında toplayacağı Motorlu Taşıtlar Vergisi’nin yarısını, mahalli idarelere aktarması demek, 2006 yılı bütçesinde yaklaşık 1.1 milyar YTL (katrilyon TL) gelir azalması anlamına geliyor. Buna da bildiğimiz IMF karşı çıkar.

Geriye bir yol kalıyor, 2005 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi 2006 yılı için yüzde 100 artırılıp, yarısı mahalli idarelere verilirse, bütçedeki Motorlu Taşıtlar Vergisi geliri, 2005’in aynısı olur. IMF’de ‘gelir kaybınız var’ demez.

Bakalım ne olacak, hep birlikte izleyelim.