Tek meskeni (konutu) olan ve yıllardır emlak vergisi ödemeyen emeklilerden, ödemedikleri emlak vergisinin, geriye dönük olarak, beş yıllık istenilme tehlikesi ortaya çıktı.

Milyonlarca SSK, Bağ-Kur ve TC Emekli Sandığı emeklisi ile bunların aylık alan dul eşleri ve yetimlerini ilgilendiren bu tehlikeyi açıklamadan önce, bilmeyenler için indirimli (sıfır oranlı) emlak vergisini, kısaca açıklayalım.

SIFIR ORANLI VERGİ

Tek meskeni olan ve emekli aylığı dışında başka geliri olmayan emekliler, öteden beri emlak vergisi ödemiyorlar. Emeklinin kendisine ait evi yoksa, eşinin konutu için emlak vergisi ödemiyor. Olay yalnızca emekliler için sınırlı değil, ölen eşinden dul aylığı alan eşi ya da yetim aylığı alan çocuğu da emlak vergisi ödemiyorlar. 2004 yılından itibaren, küçük bir değişiklik yapılarak, alan sınırlaması getirildi ve brüt 200 metrekareyi aşmayan konutların, indirimli yani sıfır oranlı emlak vergisinden yararlanabileceği açıklandı. Bu uygulama, 2005 yılında da aynen devam ediyor.

Uygulamadan yararlananlar, ilgili belediyeye, durumlarıyla ilgili formu doldurup, veriyorlar. Bu form dilekçe, her yıl değil bir kez veriliyor. Form dilekçede yazılı olan taahhütlerden biri de;

‘Gelirim, münhasıran (yani sadece) sosyal güvenlik kurumundan aldığım aylıktan ibarettir’ şeklindeki beyanla ilgili...

SORUN NEREDE?

Yazımıza konu olan sorun, yukarıda belirtilen ‘Gelirim münhasıran sosyal güvenlik kurumundan aldığım aylıktan ibarettir’ şeklindeki beyandan kaynaklanıyor.

Burada, kimsenin bilmediği ya da fark etmediği ‘ince bir nokta’ var.

Maliye Bakanlığı’nın 38 seri No.lu Emlak Vergisi Genel Tebliği’nin ‘I/3-e’ bölümünde yaptığı açıklamaya göre; sosyal güvenlik kurumlarından emekli, dul, yetim, ölüm ve maluliyet aylığı alanların, bu aylıkları dışında başka gelirlerinin bulunması halinde, bunların meskenine indirimli vergi oranı uygulanmayacak.

Aynı tebliğin bir başka bölümünde de ‘.... indirimli vergi oranından yararlanılabilmesi için; hizmet karşılığı elde edilen ücret geliri, ticari, sınai ve mesleki faaliyet geliri, tarımsal faaliyet geliri, menkul ve gayrimenkul geliri, faiz ve temettü geliri veya benzeri türde bir gelirin olmaması gerekmektedir’ açıklaması yer alıyor.

- Tebliğin, I/2-son fıkrasında da ‘İndirimli vergi oranlarından yararlanma şartlarını taşımadığı halde, gerçek dışı beyan ve gerçek dışı belge ibraz etmek suretiyle, indirimli vergi oranından yararlanan mükellefler ile durumunda meydana gelen değişikliği bildirmeyen mükelleflerden, alınması gereken vergi, cezalı olarak alınacaktır’ açıklaması yer alıyor.

Tüm bunları birlikte göz önüne aldığımızda, emeklilerin yüzde 99’unun, emekli aylıklarının yattığı bankadan ya da başka bir bankadan az veya çok faiz ya da benzeri bir geliri var. Bu duruma göre, sadece faiz geliri dahi, emlak vergisindeki ‘sıfır oranlı’ vergiye engel olacak. Durum yani 1 YTL dahi faiz geliri elde edildiği ortaya çıktığında, geçmiş 5 yıla ilişkin, ödenmeyen emlak vergisi, cezalı olarak alınacak.

İŞSİZLER VE EV HANIMLARI

Yukarıdaki tebliğ, bir konutu nedeniyle emlak vergisi ödemeyen, işsiz vatandaşları ve ev hanımlarını da kapsıyor. Bunların da bir bölümünün, az veya çok ‘faiz geliri’ olabilir. Banka mevduat faizi, fon, repo ya da döviz tevdiat hesabı faiz gelirleri, yıllardır beyana tabi değil.

O nedenle, yakında bir ‘bomba’ patlayabilir. Milyonlarca emekli, dul, yetim, işsiz ve ev hanımı, bundan zarar görebilir. Maliye’nin şu anda böyle düşüncesi yok ama belediyeler, tebliğe göre uygulama başlatıp, geriye dönük, ‘cezalı emlak vergisi’ isteyebilirler.

Maliye Bakanlığı’nın bir an önce bir genel tebliğ ile bu konuyu açıklığa kavuşturmasında, örneğin asgari bir sınır belirlemesinde yarar var. Aksi takdirde, ortalık toz duman olur...