RUHAT MENGİ

Cumhurbaşkanı Gül, birkaç gün önce (20 Ekim haberi) Alman “Der Spiegel” dergisinin türban konusundaki sorusuna “Bir kadının türban takıp takmaması kendi tercihidir... Biz türban düzenlemesinde ifade ve din özgürlüğünü de içeren Avrupa kriterlerini dikkate alıyoruz” cevabını verdi.

Adalet Bakanı Mehmet Ali Şahin AYM’nin türban kararı gerekçesi üzerine “Yasa koyucu Anayasa değişikliği yapamaz mı, Cumhuriyetten padişahlığa mı döneceğiz” açıklamasını yaptı ki herhalde bu da kendisine “tarihte ‘her ülkede anayasayı yorumlayacak tek kurum’ olan Anayasa Mahkemesi’nin (üstelik 9’a 2 çoğunlukla) aldığı bir karara böyle bir ifadeyle karşı çıkan ilk adalet bakanı” unvanını kazandıracak. (Mahkeme kararlarını herkes eleştirebilir ama Adalet Bakanı’nın bu tür aşırı tepkisel eleştirisi hedef gösterme anlamına geleceği için olamaz. Danıştay bir gazete tarafından hedef gösterildiğinde ne olduğunu düşünsün.)

Adalet Bakanı’ndan sonra Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç “Anayasa’nın değiştirilemez maddelerinin ‘hiç değilse dönüştürülmesi’ gerektiğini, bu kararın demokrasi dışı girişimleri gündeme getireceğini” söyledi... Kendisiyle birlikte üniversitede türban yasağının kalkması yönünde oy kullanan üye Sacit Adalı ise “Hayali bir tehlike uğruna eğitim hakkı gaspediliyor” dedi.

MHP’den Mehmet Şandır da benzer bir tepki vererek “Laiklik vatandaşların din ve inanç özgürlüklerinin teminatı olmalı, bu karar millet vicdanında rahatsızlık uyandırır” dedi.

Cumhurbaşkanı’ndan başlayarak bu isimlerin hepsi aslında vatandaşlara “Anayasa’ya uymak gerektiğini” anlatmaları gerekirken tam aksini yapmakta, bu konudaki kaosu körüklemekteler.

İLK KEZ DUYUYOR NUMARASI!

Anayasa Mahkemesi kararında net bir şekilde “AKP’nin Anayasa’da yapmak istediği değişikliğin Anayasa’nın 4. maddesine aykırı olduğunu, Meclis’in yetkisinin Anayasa ile sınırlı olduğunu, yapılanın ise ‘değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek’ laiklik ilkesinin içini boşaltmak olduğunu” anlatıyor.

Öncelikle Adalet Bakanı, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve Cumhurbaşkanı’nın “yasama yetkisinin Anayasa ile sınırlı olduğunu” bilmemesi, AYM Başkanı’nın “Değiştirilmesi teklif edilemeyecek maddeler hiç değilse dönüştürülsün” diyebilmesi, bu konuda daha önce AYM, Danıştay ve (Gül’ün söz ettiği Avrupa kriterlerinin) AİHM kararlarının hep aynı yönde olduğunu bilmelerine rağmen sanki ilk kez duyuyorlarmış rolü oynaması, “Biz Avrupa kriterlerini dikkate alıyoruz” masalı anlatması mümkün değildir. Ama hepsini yapıyorlar.

Malûm, muhataplarında “hafızanın sıfır” olduğu hesabındalar. Burada hep tekrarladıkları vurgulamalar:

“Bireysel tercih” ve “laikliğin din ve vicdan özgürlüğünün teminatı” olması...

NEREDE YANILIYORUZ?

Çünkü bu ikisi kavram kargaşası yaratmakta birebir etkili... Bireysel tercihe “okul, üniversite ve devlet daireleri dışında” hiçbir alanda karışılmıyor, “hizmet alan”lar devlet dairelerinde de giyimde özgür.

Ama iş eğitime gelince: öğrenci “hizmet alan” statüsünde değil, kamusal, resmî bir statüsü, disiplin yönetmeliğine uyma zorunluluğu var.

Laikliğin söz ettiği “din ve vicdan özgürlüğü” ise tek bir inançtan değil, her inançtan vatandaşın bir arada, huzursuzluk ve baskı hissetmeden yaşamasını, eğitim görmesini ve çalışmasını, ayrıca inançların siyasallaştırılmamasını, devletin her inanca eşit hak tanımasını öngörmek anlamında bir özgürlük, yani sınırsız değil...

Din ve inancın sınırı çizilemediği türban, çarşaf, namaz, oruç ve her dine ait, her tür dini ritüel ve ibadetin istenebileceği, sonuçta baskılar ve ayırımlar ortaya çıkabileceği, özgürlükler çatışabileceği için bugüne kadar dünyada bulunabilen tek formül laiklik olmuş.

“Dinsel pratiklere kamu alanında izin verilmemesi, kamu düzeniyle çatışmaması.”

Hepsinin sözleri çok önemli ama bütün bunların içinde en önemlisi bence şu:

Bir AYM başkanı nasıl “demokrasi dışı girişimlerin gündeme gelebileceğini” söyler, bu ne demektir? Haşim Kılıç’ın bunu cevaplaması gerekiyor!