Kaynak: Sedat Bozkurt/ The New Anatolian

Ortadoğu’da yaşanan savaşlar ve günlük hayattan hiç eksik olmayan şiddet ve onun sonucu ölüm bu coğrafyanın halklarını her geçen gün biraz daha dine yaklaştırıyor.  Ölümün kol gezdiği bir bölgede yaşayan insanlar, hayatta bulamadıkları huzuru hiç olmazsa var olduğunu varsaydıkları öteki dünyada bulmanın alt yapısını hazırlıyorlar. Bu nedenle dinin etkisi bu topraklarda hiç eksik olmadı. Siyaseti, günlük yaşamı hep dinin kuralları belirledi. İdeolojik ayrışmalarda bile din en önemli hatta birinci sıfattı, ideolojik tanım ondan sonra gelirdi. Bu coğrafyanın bugünlerdeki en önemli aktörleri Kürtler. Kürtlerde bugünlerde  kendilerini dine biraz fazla kaptırmış gözüküyorlar. Kuzey Irak’ta yeni oluşturulan yapının içinde yer alam İslamcı siyasi yapılar  bölgenin neredeyse ikinci siyasi gücü haline gelmiş vaziyetteler.

Kuzey Irak bölgesinde 1991 yılından bu yana seçimler yapılıyor. Her yapılan seçimlerde gücünü biraz daha arttırarak çıkan tek siyasi yapı, İslamcı Partiler. Siyasal İslam’ın Türkiye’deki şubesi Milli Görüş’ün lideri Necmettin Erbakan’ın da yakın dostu olan Kürt  İslami Parti Kurucusu Şıh Osman öldükten sonra siyasi partisi birkaç parçaya bölündü. Ensar Ül İslam gibi bazı radikal unsurlar sistemi de reddederek illegal faaliyetlerine başladılar. Bunların El Kaide ile ilişkileri de söz konusu. Kalanlar ise seçimden seçime bir araya gelerek seçim ittifakı yapıyorlar. İslamcı bu yapı seçimler zamanında Kürdistan Demokrat Parti (KDP) ve Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB)’nin   tek rakibi. KDP’nin bölgesinde de KYB’nin bölgesinde de ikinci parti hep bu İslamcı Birleşik Kürt İslam Partisi. Yarni KDP’nin rakibi KYB olmadığı gibi, KYB’nin rakibi de KDP değil, her ikisinin rakibi de İslamcılar.  İslamcı yapıların Kürtler arasında doğup, gelişmemesi önlerinden en büyük engel. İran orijinli olmaları nedeniyle bölgede önemsenen etnik kimliğin gölgesinde kalıyor.  KDP bölgesindeki dini faaliyetler, Yüksek Din İstişare Kurulu ve Diyanet İşleri gibi resmi kurumlar bu İslamcı partilerin önünü tıkıyor. Ancak, sol nitelikli KYB bölgesinde din bu kadar resmi olarak önemsenmediği çin İslamcılar burada daha çabuk örgütlenebiliyor. Ama en önemli etken, KDP’nin KYB ile koalisyon yapması nedeniyle ortaya çıkan muhalefet boşluğu. KDP bölgesinde Barzani ailesinin eriştiği büyük ekonomik güç, Talabani bölgesinin Kürtler açısından ikinci planda kalması ve geleneksel yoksulluk gibi nedenler İslamcı siyasi yapıların en büyük siyasi argümanları.

Kürtlerin yaşadığı diğer iki bölge Suriye ve İran. Sovyetlerin dağılması ile birlikte sosyalist düşünceyi terk etme eğilimine giren Suriye ve İran Kürtleri artık liberal- demokrat bir siyasi çizgiyi izliyorlar. Suriye’de Aleviliğin bir kolu olan “Murinilik” nedeniyle Kürtler arasında radikal İslami akımlar yer bulamıyorlar. İran’da ise yönetimdeki Radikal İslami akım nedeniyle ona muhalefet için oluşan her yapı ister istemez liberal kalıyor. Türkiye’nin Güneydoğusunda ise geleneksel dindar-muhafazakar yapı yerini yer yer sert radikal görüşlere bırakıyor.  Süleymancılar tarikatı yıllardır izlediği Kuran kursları ile ciddi bir biçimde kendisine mürit üretmeye devam ederken, merkez siyaseti de boş bırakmıyor. Aynı anda birkaç partide varlık mücadelesi veren Süleymancılar, diğer bölgelerde ne yapıyorlarsa Güneydoğu’da da aynısı yapıyorlar. Fetullahçılar ise mevcut siyasal iktidarın dini kimlikler için yarattığı rahat ortamı en iyi kullananlardan. Resmi kanalları da bu süreçte iyi kullanan Fetullahçılar, resmi kurumlarla kurdukları ilişkiler ile bir nevi kendilerini meşrulaştırmış vaziyetteler. Kürt kimliği ile İslami kimliği birleştirerek örgütlenen en özgün yapı ise özgür-Der. Başkanı Metin Demir halen Kuzey Irak’ta gözaltında tutulan Özgür-Der’in etkinlik alanı sadece bölge.Bölgede Kürtler arasında en dikkat çeken İslami yapı ise Hizbullah’ın yerini alan Mustazaf Derneği.  Sadece Türkiye’nin değil dünyanın gördüğü en kanlı ve acımasız örgütlerden olan Türkiye Hizbullah’ın devamı olduğu belirtilen derneğin başında Hizbullah ana davası sanıkları ve tetikçilerinin savunmasını üstlenen, örgüt üyeliğinden altı yıl üç ay hapis cezası alan Diyarbakır Barosu avukatlarından İshak Sağlam bulunuyor. Derneği adı Farsça, ezilen sınıf anlamına geliyor. Hz. Muhammet’in doğumu nedeniyle kutlanan Kutlu Doğum haftasında 100 bin, karikatür krizinde ise 150 bin kişilik kalabalık toplamayı başaran örgütün bölgenin dışında İstanbul ve Konya’da da şubeleri var.  Derneğin İran’da Humeyni tarafından kurulan ve Şah ailesinin bütün ekonomik varlıklarını kontrol eden bir Vakıfla aynı ismi taşıyor olması da hayli ilginç. Ve bu vakfın dünyanın pek çok yerinde İslami yapılara mali destek vermesi de dikkat çekici. Bölgede Kürt taban üzerinde PKK’ya siyasi olarak seçenek oluşturabilecek tek yapı olarak Mustazaf’ın gösterilmesi de hayli ilginç. Çünkü daha önce de PKK’ya seçenek olarak Mustazaf’ın bir önceki versiyonu Hizbullah öne sürülmüştü ve bu topraklar hiç tanık olmadığı vahşet ile tanışmıştı.