KIZININ KATİLİNİ BESLEYEN BABA

Cinayetleri işleyenlerin yüzde 47'si pişman olmazken, kızını öldüren damadına cezaevinde bakan kayınpederler bile var.

Cumhuriyet tarihinin, "Türkiye’nin töre ve namus cinayetleriyle" ilgili mahkumlar üzerinde yapılmış en kapsamlı ve alanında ilk araştırmasında, beklenenden farklı sonuçlar çıktı.

Dicle Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakültesi Sosyoloji Bölümü Öğretim üyesi Doç. Dr. Mazhar Bağlı ile Selçuk Üniversitesi’den Yrd. Doç. Dr. Ertan Özensel, 8 kişilik bir ekiple, töre ve namus cinayetlerinin arkasındaki gerçekleri tespit etmek amacıyla, 18 ay süren bir araştırma yaptı. Türkiye’deki 46 cezaevini ziyaret eden akademisyenler, töre ve namus cinayetinden mahkum olmuş 190 kişiyle yüz yüze görüştü.

Ezber bozan araştırma

TÜBİTAK’ın da destek verdiği araştırmada ortaya çıkan en önemli sonuç, töre ve namus cinayetleriyle ilgili kamuoyunda bilinenlerin aslında doğru olmadığı oldu. Bağlı, “Toplumda medyada ve biraz da akademisyenlerde bulunan genel kaanatlerin doğru olmadığını gördük. Ezber bozuldu. En çok konuştuğumuz töre ve namus cinayetlerinde örneğin aile meclisinin var olduğu ve bu meclisin bir karar verdiğini söylenirdi. Somut olarak bir aile meclisi kararı görmedik. Aile zaten

böyle bir cinayetin işlenmesi gerektiğiyle ilgili kanaat sahibidir ve gidip bu cinayeti işliyor birisi" dedi. İşte araştırmanın ezber bozan sonuçları:

Öldürülenlerin yüzde 58.4’ü kadın, yüzde 32.6’sı ise erkek.

Karısını öldürenlerin oranı yüzde 25.3'le ilk sırada gelirken, anne, eş, kız kardeşi taciz edeni öldürenlerin oranı yüzde 16.3, kız kardeş veya ablayı öldürenlerin onanı ise 14.7 çıktı.

Çoğu pişman değil

Töre cinayeti mahkumlarının yüzde 47'si pişman olmadığını, yüzde 44'ü pişman olduğunu söyledi.

"Aileden nasıl tepki aldın?" sorusuna yüzde 42 ile olumlu diyen mahkumlar, "Çevreden nasıl tepki aldın?" sorunusa ise "yüzde 46” ile olumlu yanıtını verdi. "Aynı durumla karşılaşırsa aynı suçu işler misiniz?" sonusuna yüzde 41'i işlerim derken, "hayır" diyenler yüzde 37, "intihara zorlardım" diyenlerin oranı yüzde 4.2 oldu.

Aralarında bir yüksek lisans öğrencisinin de olduğu mahkumlardan "cinayetlerin dinle ilişkisi olduğunu" söyleyenlerin oranı yüzde 14.8, "dinle ilişkisi yok" diyenlerin oranının yüzde 35.3 olduğu belirlendi.

Kayınpederi besliyor

"Nasıl geçiniyorsunuz?" sorusuna "Geçim

sıkıntım yok" cevabının veren mahkumların yüzde 50’sinden fazlasına ailesi baktıyor.

Eşini öldürüyor çocuklarına kayınvalide bakıyor. Kendi kızını öldüren damadına bakan kayınpeder var.

Bunda en büyük etken ise çevrenin bu konuda baskıcı yapısı.

Töre cinayeti işleyenler, aile için fedakarlık yaptığı varsayılarak mağdur edilmemeye özen gösteriliyor.

Mahalle baskısı var

Cinayetlerde çevrenin ve ailenin önemli oranda baskı unsuru olduğunu ifade eden Doç .Dr. Mazhar Bağlı şunları söyledi:

“Burada bariz görülen çevrenin çok ciddi olarak bu işi onaylamış olduğudur. Bir mahalle baskısı olduğunu çok rahatlıkla söylebiliriz. Biz bunu tek başına yeterli olduğunu ve çevre baskısının tetiklediğini söylemiyoruz ama çevrenin ezici baskı sahibi olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. İnsanlar çevrede bulunan birtakım baskı ve koşulları farklı biçimde yorumlanmasını sağlayabilselerdi, bu tür cinayetler daha az işlenirdi.”

Yaş değil gelenek Cinayeti ailenin en küçüğünün işlemesiyle ilgili genel bir kanaat olduğunu söyleyen Bağlı, "En küçük olma durumu yaşla ilgili değil. 18 yaşından küçük biri olsun da, az ceza alsın, yatmasın tarzı değil. Gelenek böyledir" dedi