Milliyet/GÜNGÖR URAS

Kredi kartında sorun faiz sorunu değil, kredi kartı kullananların borçlarını ödeyememeleri sorunudur.
Kredi kartı borcunu vaktinde ödeyenlerin faiz sorunu yok. Kredi kartıyla yaptıkları harcamaları, bankadan gelen hesap özetine göre, bankanın belirlediği tarihte borçlarını ödediklerinde faiz vermiyorlar.
Dahası var. Başka ülkelerde olmayan bir uygulamayla, bankalar kredi kartı borçlarını taksitlendiriyor. Yapılan ödemenin türüne göre kart kullanana taksit imkânı sağlanıyor. Hatta bazı durumlarda taksit belli bir süre sonra başlıyor. Bu tür taksitleri de hesap özetinde yazılı tarihte ödeyenin faiz vermesi söz konusu değil.
Faiz, hesap özetiyle bildirilen ödemenin zamanında yapılmaması halinde başlıyor. Açık anlatımıyla, belirlenen günde ödeme yapılmadığında kart borcu banka kredisine dönüşüyor. Daha doğrusu, “cezalı krediye dönüşüyor”. Cezalı kredi (gecikme) faizi olduğu için de faiz, diğer işlemlerin faizinden yüksek oluyor. 

Kart, günü kurtarmaya yarıyor
Kredi kartı ödemesini zamanında kim yapamaz? Ödeme gücü olmayan yapamaz. Ödeme gücünün üzerinde harcama yapanlar, yüksek faizi yükünü bile bile çaresizlikten ödeme yapamaz.
Çaresizleri 2 gruba ayırmak gerekir. (1) Birinci gruptaki çaresizler, kendilerini kontrol edemediklerinden, başlarına geleceği düşünemediklerinden, imkânlarının üzerinde harcama yapanlardır. (2) İkinci gruptakiler ise mecburiyetten, çaresizlikten ayakta kalabilmek için kredi kartını bir borçlanma aracı olarak kullananlardır. Bir kredi kartı ile öbür kartın taksitini ödeyerek sonu felaket olan yola girmek zorunda kalanlardır. Şimdilerde insanların kredi kartı borçlarını neden ödeyemedikleri konusu üzerin de hiç durulmuyor da kredi kartında ödeme gecikmelerinde bankaların aldıkları yıllık faizin yüzde 50’lerden yüzde 25’lere nasıl çekileceği konuşuluyor.

Sorun çaresizlik
Faizin yüzde 50’lerden yüzde 25’lere “kanun zoruyla” indirilmesi kredi kartı kullananlardan “ödeme imkânına kavuşabileceklerin” yükünü hafifletebilir ama, kredi kartındaki temel sorunu çözemez. Tekrarda yarar var, temel sorun, insanların işin sonunu ve riski düşünmeden gelirlerinin üzerinde harcama yapmalarından ve daha da önemlisi, çaresizlik sonucu kredi kartını bir borçlanma fırsatı olarak sonuna kadar zorlamalarından kaynaklanmaktadır.
Ekonomide gelir dağılımının bozulması, alt ve hatta orta gelir grubundakilerin (işçinin, memurun, emeklinin ve işsizin) ekonomideki bozulmadan olumsuz etkilenmeleri, kredi kartlarını kullananların ödemeleri zamanında (veya hiçbir şekilde) yapamamaları sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bu tabloda düzelme olmadan, faiz indirmekle kredi kartı sorunu çözülemez.
BDDK’nın verilerine göre, 2008 Mart ayı itibariyle toplam banka kredilerinin yüzde 32’sini tüketici kredileri ve kredi kartı alacakları oluşturmaktadır. Bankaların kredi kartı alacakları 28.8 milyar YTL ile toplam banka kredilerinin yüzde 9’u büyüklüğündedir.