ArŞİvlerİn araştırmaya açılması, tarihi gerçekleri de gün yüzüne çıkarıyor. Kozan Ermeni Kilisesi Başpapazı Mıgırdıç’ın 1889 yılında İslamiyet’e geçtiği ve ‘Mehmet’ adını aldığı ancak bunun gizlendiği belirlendi. Türk Tarih Kurumu eski Başkanı Yusuf Halaçoğlu da Kayseri’deki bir panelde “Türkiye’de 100 bin Ermeni dönmesi var” demişti.

Ermeni papazın tarihi sırrı
“Ben müslüman oldum” diyerek padişahtan 2 bin kuruş alan Ermeni papazın sırrı 119 yıl sonra açığa çıktı. Osmanlı arşivinde araştırmacılara açılan milyonlarca belge içinde Kozan Ermeni Kilisesi Başpapazı’nın 1889 yılında İslamiyet’e geçtiği ve ’Mehmet’adını aldığı belgelendi.  

2 bin kuruş harcırah
Araştırmacı Tarihçi Cezmi Yurtsever, geçen Temmuz ayı içinde Başbakanlığın izniyle sürdürdüğü Osmanlı arşiv araştırmaları esnasında Kozan’daki Ermeni Kilisesi Başpapazının 1889’da İslamiyet’e geçmesi hakkında ilginç bir dosyaya ulaştığını belirtti. Yurtsever’in  ulaştığı belgede şunlar yer alıyor: “Sadrazamlık makamına.  Sis manastırı serpiskoposu (Başpapazı) iken ve kendisine yeniden 500 kuruş maaş verilmesiyle beraber Dersaadete (İstanbul’a) evini taşıma arzusunda bulunduğu halde gelmesi dahi yeniden padişah iradesi yazılması gereken Mehmet Efendi’nin ailesiyle buraya gelmek üzere harcırah verilmesi dilekçesi vermiş ve kendisine 2 bin kuruş harcırah verilmesi o zaman Sadrazamlığın isteğine cevap verilmesi ve Adana Valiliği’ne bildirilmesi uygun bulunmuştur. Adliye Nazırı, 5 Temmuz sene 305 (miladi-1889)” Türk Tarih Kurumu Başkanı Halaçoğlu, “Türkiye’de kendini, müslüman Türk ve alevi Kürt kaydettiren 100 bin Ermeni dönmesi var” dediği için hedef haline getirimişti. Halaçoğlu dönmelerin listesinin de elinde olduğun vurgulamıştı.

Kilise olayı hiç gündeme getirmedi
Bu belgenin ışığında konunun Ermeni kaynaklarından da araştırmasını yaptığını kaydeden Yurtsever, şunları söyledi: “Muhtemeldir ki, Ermeni kilise çevreleri Mıgırdıç adındaki Başpapaz’ın İslamiyet’e geçmesi olayını tarihin gündeminden bir sır olarak sakladılar.”