Merkez Bankası Para Politikası Kurulu bugün olağanüstü toplanıyor. Bu toplantının anlamını ve alınması olası kararları irdelemek istedim.

1. Merkez bankalarının para politikası kurulları faiz oranlarını belirlemek için toplanır. Piyasalar bunu böyle bilir. Nedeni, enflasyon hedeflemesine dayanan para politikasının önemli ve tek aracının kısa vadeli faiz oranı olması ve değişim kararlarının bu Kurul'da alınmasıdır. Dolayısıyla bugünkü toplantıda faiz artınm kararı beklenmektedir.

2. Sık sık olağanüstü toplantıya başvurmak kredibilite kaybına neden olabilir. Hele dört gün önce normal toplantısını yapmış bir Kurulun, faiz oranını değiştirmek için tekrar biraraya gelmesini açıklamak çok güçtür. "Ne oldu da bir yıl sonraki enflasyon beklentisi değişti?" diye soruları yanıtlamak zordur.

3. Eğer toplanmaktan amaç, dövize müdahale etmekse, onun kararı burada verilmez. Bu konuda başkanlık yetkilidir.

4. Alınacak diğer önlemler tartışılacaksa, bu gerekçe için olağanüstü toplantı yapılmaz. Resmi olmayan görüş alışverişi yeter.

5. Enflasyon hedeflemesi uygulayan ülkelerin merkez bankalarının verecekleri faiz değiştirme kararlarının bir sinyal olduğunu unutmamak gerekir. Bu sinyalin anlamını ve oranını merkez bankaları deneyimleri ile belirlerler.

Genelde "Greenspan adımları" diye tanımlanan uygulamada ve tek haneli enflasyonist ortamda, 0,25 puanlık değişim "az önemli", 0,50 puanlık değişim "önemli", 0,75 puanlık değişim ise "çok önemli" olarak nitelendirilir. Bunun üstündeki faiz değişimleri kriz dönemlerini yansıtır. Haziran ayı başında Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun aldığı 1,75 puanlık faiz artışı bu çerçevede düşünüldüğünde yapılan hatanın anlamı daha iyi ortaya çıkmaktadır.

6. Kriz ya da güçlü türbülans dönemlerinde faiz oranlarını ne kadar artırırsanız artırın etkisi çok sınırlı kalır. Bu nokta, enflasyon hedeflemesine dayanan para politikasının yumuşak karnıdır. Yüzde 5 enflasyon hedefi olan bir ülkede faizi 10 ya da 20 puan arttırmanız dövize olan talebi kesemez. Reel sektörü ve bankacılığı acımasızca yaralar panikten başka bir etkisi olmaz.

7. Bir merkez bankası başkanının ya da yönetiminin yetkisinde olan konularda bu tür kurulları toplamak ve onlara danışarak karar almak, bankanın güvenilirliğini sarsar. Hele bu tür bir toplantının başkan ya da yetkililerin sorumluluğu başkaları ile paylaşmak için yapıldığı ortaya çıkarsa, güven kaybı daha da derinleşir.

8. Piyasalar, Merkez Bankası'nın yapacağı faiz artırımından çok, piyasanın azalan döviz likiditesinin nasıl karşılanacağını sorgulamaktadırlar. Buna yanıtı Kurul değil, Başkan verir.

9. Böyle zor dönemlerde IMF ortadan kaybolur. Kriz geçtikten sonra çıkar, sorumlular şunlardır deyip, kendisini aklar. Buna dikkat etmek gerekir.

Yukarıdaki altını çizdiğim bu noktalardan sonra bugün toplanacak Para Politikası Kurulu, hala faiz arttırımı kararı alırsa artık söylenecek bir şey yoktur. Döviz yükseliş seyrine devam eder.