Son iki ayda yüzde 20 değer kaybeden petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemdeki seyrinin ne olacağı konusunda belirleyici faktör olarak OPEC öne çıkıyor. Uzmanlar, OPEC'in düşen fiyatlar karşısında üretim miktarının azaltma kararı verip vermeyeceğinin fiyatlardaki gidişi belirleyeceğini düşünüyorlar.

OPEC'in önceki gün yapılan toplantısında üretim değişikliği kararı çıkmazken, üyeler aralık ayında Nijerya'da yeni bir toplantı yapacaklarını açıklamışlardı. Dünya ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan OPEC'in Irak dışındaki 11 üyesi, resmi verilere göre, günlük 28 milyon varil ham petrol üretiyorlar.

Toplantıda İran Petrol Bakanı fiyatların 60 doların üzerinde ve 64 dolar civarında olması gerektiğini söylerken, diğer üyeler daha önce yaptıkları açıklamalarda 50-60 dolar aralığını işaret ediyorlardı.

Petrolde talep faktörü

Önümüzdeki dönem petrol fiyatlarını belirleyecek en önemli unsurlardan biri de talep miktarı olacak.

OPEC'in en önemli isimlerinden olan Suudi Arabistan Petrol Bakanı Ali al-Naimi, petrol talebinin önümüzdeki yıl da canlı olmasını beklerken, OPEC'in kendi ekonomistleri ise talebin biraz düşeceği görüşündeler.

İran gözden uzak tutulmamalı

İran ile ilgili gelişmeler de petrol fiyatlarının önündeki risk unsuru olmaya devam ediyor. İran'ın nükleer programı ile ilgili ısrarı ve bu konuda Batı ile restleşmesi, İsrail-Lübnan gerginliği ile birlikte fiyatları iki ay önce 80 dolar sınırına yaklaştırmıştı. Son dönemde her ne kadar İran'dan gelen yumuşak mesajlar konuyu piyasaların gözünden biraz uzaklaştırsa da jeopolitik riskler aslında yerinde duruyor.

Analistler, İran ile ABD arasındaki gerginliğin tekrar su üzerine çıkması durumunda fiyatların da etkilenmesinin kaçınılmaz olduğunu düşünüyorlar.

Petroldeki düşüş tüketicileri rahatlatıyor

Petrolde fiyatların iki ay önce 78.40 doları bulmasının ardından başlayan düşüş, tüketicilerin benzin maliyetlerini düşürüyor. Uluslararası borsalarda petrol fiyatlarının düşüşüyle benzin istasyonlarındaki pompa fiyatları da geriliyor.

Ağustos ayı başında kurşunsuz benzinin litresi için Türkiye'de 3.10 YTL ödeyen tüketicilerin maliyeti önceki gün Tüpraş'ın yaptığı indirimin ardından 2.76 YTL'ye kadar geriledi. Böylece yaklaşık 1.5 ayda benzinde beş kez gerçekleşen indirimin toplam oranı yüzde 11'e ulaştı.

ABD'de de yaz aylarında bir galon benzin için ortalama 3 dolar benzin ödeyen tüketicilerin maliyeti 2.60 dolara geriledi. Tüketiciler, fiyatların önümüzdeki birkaç hafta içerisinde 10 sent daha gerilemesini bekliyor.

PETROL NEDEN DÜŞÜYOR?

Petrolde temmuz ayından bu yana yaşanan gerilemenin nedenleri şöyle sıralanabilir:

İsrail ile Lübnan arasında ateşkesin sağlanması
Nijerya'da rafinerilere yapılan saldırıların durması
İran'dan nükleer programı ile ilgili gelen yumuşak mesajlar
İran ile Batı dünyası arasındaki gerginliğin şimdilik azalması
Petrol arzı ile ilgili kaygıların azalması
ABD'de petrol stoklarının yüksek seyretmesi ve kasırga sezonunun yumuşak geçmesi
OPEC'in düşen fiyatlara karşın mevcut üretim seviyesini azaltmaması
BP'nin Alaska'daki rafinerisinde meydana gelen arızanın tamirinin beklenenden erken olacağı tahminleri