Irak'taki kötü gidişatın ve 7 Kasım kongre seçimlerinde Başkan George W. Bush'un Cumhuriyetçi Partisi'nin aldığı yenilginin ardından görevinden istifa eden, ancak yerine atanan kişi Senato onayı alıncaya kadar koltuğunda oturacak olanİlk defa dün gece New York Times gazetesinin internet sitesinde yayınlanan
ve bugün diğer Amerikan gazetelerine de New York Times kaynaklı olarak yansıyan
haberlere göre Rumsfeld, istifasından iki gün önce Bush yönetiminin Irak
stratejisinin işlemediği ve gidişatın değiştirilmesi gerektiği yönünde bir
tavsiye notunu Beyaz Saray'a iletti.
Washington'daki gözlemcilere göre, Rumsfeld'in önerilerinin yer aldığı
belgenin basına sızdırılma zamanlaması 'ilginç'. Bu hafta içinde, ABD'nin eski
başkanlarından, baba George Bush'a yakınlığıyla bilinen Amerikan eski Dışişleri
Bakanı James Baker'ın başında bulunduğu kongre komisyonunun Irak ile ilgili
çalışma raporunun açıklanması bekleniyor.
Bu tip komisyonların çalışmalarına, üyelerinin yönetimdeki isimlere
yakınlığı dolayısıyla şüpheyle yaklaşmak da mümkün. Washington'daki gözlemcilere
göre, rapor büyük bir olasılıkla, zaten Irak'taki politikalarını değiştirmesi
gerektiğine inanan Bush yönetiminin istediği yönde değişiklik önerilerini
yansıtacak. Bunların başında ise, aşamalı olarak Irak'tan Amerikan askerlerinin
çekilmesi yer alıyor.
Rumsfeld'in basına sızdırılan öneri metninde de, Irak'ta Amerikan
askerlerinin yapmaya çalıştıklarının şu anda yeterince hızlı veya iyi olmadığı
değerlendirilmesi yer alırken, Bush yönetimine, 'kamuoyunun beklentilerini
düşürecek bir kampanyaya girişilmesi' önerisinde bulunuluyor. Öneri metninde,
Amerikan halkına, ordunun Irak'ta yaptıklarının 'deneme-yanılma' temelinde
olduğunun anlatılması gerektiği belirtiliyor ve bu yaklaşımın ABD'ye hem gidişatı
değiştirme imkanı vereceği, hem de 'kaybetmeyi seçenekler arasından çıkaracağı'
savunuluyor.
'Havuç-sopa politikası' izleyerek Irak'ta bazı bölgelerde yeniden imar
yardımının artırılması ve ABD ile işbirliği yapmayan, şiddete başvuran bölgelerde
de 'kötü davranışların ödüllendirilmemesi' tavsiye ediliyor.
Rumsfeld'in diğer önerileri arasında, 2007 temmuzundan başlayarak Irak
içindeki üslerin sayısının 55'ten 5'e düşürülmesi, güvenliğin daha zayıf olduğu
bölgelere asker kaydırılması ve yavaş yavaş asker çekilmesi yer alırken, 'en az
çekici seçenekler' arasında ise, Irak'ta federalizmin desteklenmesi, Bağdat gibi
güvenliğin zayıf olduğu bölgelere 20 bin veya daha fazla asker takviyesi
yapılması bulunuyor.
Amerikan basınına göre, Rumsfeld'in öneri notu, Bush'un, ABD Savunma
Bakanlığı görevine atamak üzere Robert Gates ile görüşmesinden bir gün önce
tamamlanmış. Bu öneri notunun, Rumsfeld'in görevden alınacağını bildiği anlamına
gelebileceği de belirtiliyor.
Amerikan yönetimindeki 'şahin' kesimi yansıtan Rumsfeld'in önerilerinin
basına sızmasının, Baker-Hamilton raporunun önerilerini etkilemeyi amaçladığı
yorumları öne çıkarken, gazeteci Bob Woodward'ın 'ego merkezli' olarak
tanımladığı ABD Savunma Bakanı'nın bizzat kendisinin veya yakın çevresinin, bu
önerileri basına sızdırmış olabileceği söyleniyor.
Amerikan yönetimindeki şahinler, Baker-Hamilton raporundan çıkabilecek,
Suriye ve İran'ın da katılımıyla bir bölgesel konferans düzenlenmesi, Suriye ve
İran ile diplomatik temasın artırılması yönündeki bir girişime karşı. Daha önce
basına, Baker-Hamilton raporunda bu yönde bir tavsiyenin yer alması üzerinde
çalışıldığı sızmıştı. Bu önerilerin sızmasının ayrıca, Rumsfeld'in kendi
pozisyonunu savunma amaçlı olduğu yorumları da bulunuyor.
Öte yandan Pentagon sözcüleri de, Amerikan basınında yer alan Rumsfeld'in
öneri metninin varlığını doğruladılar.