Musk’ın açıklamaları, tıp ve teknoloji dünyasında geniş yankı uyandırdı.
Musk, yaptığı değerlendirmede Optimus’un yaklaşık üç yıl içinde “herhangi bir insan cerrahtan daha iyi ameliyat yapabilecek seviyeye ulaşacağını” savundu. Ayrıca yapay zekâ destekli sistemlerin beş yıl içinde geniş kitlelere, günümüz devlet başkanlarının eriştiğinden daha ileri düzeyde sağlık hizmeti sunabileceğini iddia etti.
Ancak uzmanlar, bu öngörülerin mevcut tıbbi ve yasal çerçeve içinde kısa vadede gerçekleşmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.
ROBOT CERRAHİDE MEVCUT DURUM
Robotik cerrahi sistemleri dünya genelinde uzun süredir kullanılıyor. Özellikle “da Vinci” gibi robotik sistemler; üroloji, genel cerrahi ve jinekoloji alanlarında hekimlere hassasiyet ve minimal invaziv müdahale imkânı sağlıyor.
Ancak bu sistemler tamamen otonom değil. Operasyonlar, konsol başındaki uzman cerrah tarafından kontrol ediliyor. Mevcut uygulamalarda nihai karar ve sorumluluk insana ait.
Sağlık otoriteleri, tam otonom ameliyat gerçekleştirebilecek bir robotun klinik kullanıma girebilmesi için uzun yıllar sürecek test, etik onay ve düzenleyici süreçlerden geçmesi gerektiğini vurguluyor.
OPTIMUS PROJESİ NEDİR?
Tesla’nın geliştirdiği Optimus, insansı bir robot projesi olarak tanıtıldı. İlk etapta üretim hatlarında ve fiziksel iş gücü gerektiren alanlarda kullanılması planlanan robotun; zamanla sağlık, bakım ve ev içi hizmetler gibi alanlara da entegre edilebileceği belirtiliyor.
Ancak kamuoyuna açık bilgiler doğrultusunda Optimus’un şu ana kadar cerrahi operasyon gerçekleştirdiğine dair resmi bir klinik veri bulunmuyor. Sağlık alanında kullanılacak robotların, ABD’de FDA ve benzeri düzenleyici kurumlardan onay alması gerekiyor.
UZMANLAR NE DİYOR?
Tıp ve biyomedikal mühendisliği alanındaki uzmanlar, yapay zekânın teşhis ve görüntüleme alanında ciddi ilerlemeler kaydettiğini kabul ediyor. Özellikle radyoloji, patoloji ve veri analizi gibi alanlarda algoritmaların yüksek doğruluk oranlarına ulaştığı belirtiliyor.
Buna karşın cerrahi müdahalenin; teknik becerinin yanı sıra anlık karar verme, komplikasyon yönetimi ve etik sorumluluk gerektirdiği ifade ediliyor. Uzmanlara göre, tam otonom cerrahi sistemlerin güvenli ve yaygın kullanımına geçilmesi için hem teknolojik hem de hukuki altyapının netleşmesi gerekiyor.
TIP EĞİTİMİ TARTIŞMASI
Musk’ın “Tıp fakültesine gitmek anlamsız olabilir” yönündeki değerlendirmesi de tartışma başlattı. Akademik çevreler, yapay zekâ destekli sistemlerin hekimlerin yerini tamamen almasının kısa vadede mümkün görünmediğini belirtiyor.
Uzmanlara göre sağlık hizmetleri; yalnızca teknik müdahaleden ibaret değil. Hasta-hekim iletişimi, etik karar süreçleri ve multidisipliner değerlendirme gibi unsurlar insan faktörünü hâlen merkezi konumda tutuyor.
GELECEKTE SAĞLIK HİZMETLERİ NASIL ŞEKİLLENECEK?
Yapay zekâ ve robotik sistemlerin sağlık alanındaki rolünün artacağı öngörülüyor. Özellikle uzaktan cerrahi, kişiselleştirilmiş tedavi planlaması ve erken teşhis uygulamalarında önemli gelişmeler bekleniyor.
Ancak uzmanlar, teknolojinin sağlık hizmetlerinde devrim niteliğinde değişimler yaratabileceğini kabul etmekle birlikte, insan denetimi ve etik sorumluluğun sistemin merkezinde kalmaya devam edeceğini vurguluyor.
Robot cerrahların yaygınlaşması halinde sağlık hizmetlerine erişimin artabileceği değerlendirilirken, düzenleyici çerçeve, mesleki dönüşüm ve eğitim politikalarının da bu gelişmelere paralel olarak yeniden şekillenmesi gerekecek. /turkinform.com.tr