Piyasa araştırmalarının ardından Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayii’yle (TÜLOMSAŞ) anlaşan kurum, 200’ü normal, 200’ü de yarı otomatik koşumlu konteynır taşıyıcı platform vagonu olmak üzere toplam 400 adet vagon siparişi verdi.

Ancak vagonların gerekli standartlara uymadığı uzman raporlarınca tespit edilmesine, sürüş testlerinde teknik açıdan hatalı olduğunun anlaşılmasına rağmen satın alındığı, mevcut hatlarla uyum sorunu yaşanınca da toplanıp kaldırıldığı ortaya çıktı.

İddialara göre, testleri gerçekleştiren teknik uzmanlardan kurulu heyet, vagonların dar kurplardan (viraj) geçişte sıkıntı yaşadığını, arka tarafının yerden 15 santimetre havaya kalktığını bildirdi.

Fabrika ile Demiryolu arasında uzun süre tartışma konusu olan vagonlar daha sonra yapılan bazı iyileştirmelerin ardından kabul edildi. Yaklaşık 3 hafta süreyle kullanılan vagonlar, sistemle uyumlu çalışmayınca revize edilmek üzere yeniden Eskişehir’e gönderildi. Demiryolları’ndan yetkililer, vagonlarda bazı değişikliklerin yapılacağını doğrularken, TÜLOMSAŞ Genel Müdürü Hayri Avcı ise TCDD’den gelen taleplere göre üretim yaptıklarını belirterek projenin arkasında olduğunu söyledi. Uzmanlar, yolcu naklinde de kullanılacak söz konusu vagonların bu haliyle çalıştırılması durumunda tren kazalarının olabileceğine dikkat çekiyor.

Demiryolları, Ekim 2005’te tanesi ortalama 200 bin yeni liradan toplam 40 milyon YTL’ye mal olacak vagonlardan sipariş verdi. Vagonlarda AB standartlarının da zorunlu kıldığı şekilde ilk defa yarı otomatik koşum takımının monte edilmesi üzerine de iki kurum arasında anlaşma sağlandı. Projenin kabul edilmesinin ardından yaklaşık 3 ay süren hummalı bir çalışma sonunda yurtiçinde ve yurtdışında kullanılacak şekilde tasarlanan konteynır taşıyıcı vagonların prototipleri üretildi. Deneme sürüşleri için hazırlanan prototip, 22 martta 180 kilometrelik Eskişehir-Arifiye hattında denendi. Testler, 6’sı fabrika, 3’ü de TCDD uzmanından oluşan, 9 kişilik bir heyet tarafından gerçekleştirildi. Bu testte raylar ve diğer ekipmanlarla uyum gösteren vagonlar, 27 Mart’ta dar kurplu yolda denenmek için fabrikanın üretim sahasında bulunan manevra hatlarında denendi. Ancak 21 metre uzunluğundaki bu vagonların tekerlekleri 15 santim yükselerek raylardan çıktı. Yapılan incelemelerde, sorunun vagonlar arasındaki mesafeyi ayarlayan tampon blokları ile vagon üzerindeki yarı otomatik koşum takımlarının uyumsuzluğundan kaynaklandığı anlaşıldı. Bu durum, teknik uzman heyetinin raporuna geçerek, Demiryolları Cer Daire Başkanlığı ile TÜLOMSAŞ Genel Müdürlüğü’ne de iletildi. Yazışmalar sürerken rayların nizami olmadığı öne sürülerek üretimine devam edildi.

‘Gerekirse projeyi iptal ederiz’

Olumlu rapor verilmediği gerekçesiyle vagonları kabul etmeyen Demiryolları, daha sonra üretici firmanın da önerisiyle vagonları Ankara’da test etti. Uluslararası standart olan 150’lik kurpta yapılan testlerde de tekerlekler 1-1,5 mm havaya kalktı. Bu şekilde üretilen vagonların sayısı 100’ü bulurken, Demiryolları, üzerinde bazı iyileştirmeler yapılan 22 vagonu satın aldı. Genel müdürlük adına projeden sorumlu Satınalma Daire Başkan Vekili Erol, vagonların raylarda 6 ay çalışması halinde tamponların esneyeceğini, dolayısıyla sorunun ortadan kalkacağını savunuyor. Cer Dairesi Başkanı Turgut Kumaş da “Hem uzman arkadaşlarımızın kafalarındaki istifhamları gidermek hem de ileride yaşanabilecek bazı tehlikelerin önüne geçmek için ilk etapta vagonların tamponlarını değiştirmeyi düşünüyoruz.” diyor.

ZAMAN