YAVUZ SEMERCİ,GAZETEPORT

Televizyon dünyasında sürpriz olmayan haber dün resmen açıklandı.Turner Broadcasting şirketinin işlettiği  kanal TNT sektörden çekildi. Geride büyük bir enkaz bırakarak elbette. TNT battı mı, batırıldı mı?
Bana sorarsanız konu bu iki şıkkı da kapsayacak özellikler taşıyor.
“Kanal alacağına, bastır parayı, sana sıfırdan kanal yaratayım”diyen bir anlayışa teslim olan Turner yöneticileri sanırım şimdi kafalarını duvara vuruyordur.
Dün konuyu yakından takip eden kişilerle konuştum. Aktarılanları dizi maliyetleriyle ilgili bilgilerimle harmanladım. Televizyon kanallarının tek, tek aldığı reklamları önüme koydum. Sonucu, sona saklamadan baştan aktarayım, TNT 18 ayda yaklaşık 300 milyon dolar para batırdı. Karşılığında 40 milyon dolara yakın reklam geliri elde etti.Yüzlerce insan işsiz kaldı. Pek çok kişi ve birkaç dizi şirketi de zengin oldu!
***
Turner ile Doğan arasında bildiğim kadarıyla şöyle bir ilişki var. İki grup da CNN Türk ve TNT’de yüzde 50 yüzde 50 ortak. Ancak kar ve zarar hesapları değişik. CNN Türk’ün operasyonu Doğan Grubu’na TNT’nin ise Turner’a ait. Her grup operasyonunu yönettiği şirketin zarar ve karından sorumlu. Türkiye’de ilk beş kanal arasına girme hesabı yapan TNT, televizyon dünyasının yakından tanıdığı Efe Önbilgin ve arkadaşlarının tercihini benimsedi. Buna göre mevcut tutmuş dizilere para yatırılacak (transfer edilecek) ve kısa süre içinde ilk beş kanal arasına çıkılacaktı.
İlk operasyon Kurtlar Vadisi ile yapıldı. Dizi başına 1 milyon 200 bin dolar verdiler ve 36 bölümlük bir anlaşma yaptılar. Kurtlar Vadisi yapımcılarından bir başka dizi daha satın aldılar. Sanırım o da dizi başına 400 bin TL’lik bir anlaşmaydı.Dizi sektörü TNT’nin agresif büyüme ve para saçma sürecini iyi değerlendirdi. Her kanal dizileri kaptırmamak için dizi yapımcılarına daha fazla para ödemeye başladı. Maliyetler arttı.
Ama bir türlü beklenen başarı reyting ve reklam geliri oluşmadı. Düşünün sadece bir dizi için 40 milyon dolar veriyorsunuz, kanalınız tüm yıl boyunca (RTÜK’e yaptığı bildirim göre) sadece 33 milyon TL yani 20 milyon dolar reklam geliri elde edebiliyor.
***
Size bu sektörün halleri üzerine belki de hiçbir yerde okuyamayacağınız bilgiler aktarayım. Televizyoncular iki kalemde maliyetlerini takip ediyorlar. Birincisi prototip yatırımlar  diğerleri de cari giderler. Prototip harcamaların içine ekranda gördüğünüz her şey girer. Dizi, haber, yarışma v.s… Toplam giderler arasında prototip harcamaların payı yüzde  65 ile 70 arasında oluşuyor.  Televizyonlara verilen reklamların yüzde 70’ini toplayan Kanal D, Show, Star, atv ve Fox özelinde söylersem, bu kanalların prototip yatırımları yıllık 180 milyon ile 250 milyon TL arasında değişiyor. Diziler Türk televizyon endüstrisinin değişmez sürükleyici programları. Dünya çapında bir üne sahipler. Normal koşullarda 6 reytingli bir dizinin kanala maliyeti 300 ile 400 bin TL arasında. Genelde bu seviyenin üzerinde gelen her bir reyting artışı için dizi sahibine 50 bin TL daha ödeniyor. Reyting artışı dizi kuşağı içinde reklam fiyatları otomatik artırıyor. (Önceki yazılarımda sistemin nasıl işlediğini yazmıştım. Meraklısı o yazıları bulabilir.)
***
TNT olayı, Türk televizyon piyasasını yine o piyasanın içindekilerin gazıyla küçümseyen bir anlayışın iflas edebileceğini gösterdi. Bu sene aylık 5 milyon TL’lik reklam geliri bile TNT’nin dizilerinin iş yapmadığını göstermeye yeter. FOX TVde yeni bir kanal olarak piyasaya girdi ama TNT’nin yaptığını yapmadı, uzun vadeli ve sektörün gerçeklerine uygun bir strateji izledi. Fox yöneticileri “Para saçarım, lider olurum”  diyerek dizi sahiplerini yoldan çıkarmadı. Yoldan çıkmaya hazır olanların başına neler geldiğini de TNT ispatladı sanırım…