Atv-Sabah`ın satışısının sonuçlanması için önümüzdeki hafta Salı günü son gün olan Çalık`ın para ödeme mecburiyeti karşısında Vakıfbank dışında Halkbank ve Ziraatbank`a da başvuruldu. Geçen hafta başvurulan ve bu satış işlemi için Çalık`a verdiği teminat mektubu nedeniyle 110 milyon dolarlık bir riski Asya Bank ile paylaşan ve bu konuda endişeyle gelişmeleri bekleyen Vakıfbank`ın kapısı çalındı.
Vakıfbank yöneticileri dehşete kapıldıkları için topu taca atmaya çalıştılar ve Başbakan ile ailesine açık açık karşı çıkamayacakları için de ``Bu iş olur ama ancak bir konsorsiyumla olur. Hemen bir konsorsiyum kurun. Ancak bu şekilde iş hallolur`` dediler. Ancak Vakıfbank yöneticileri her ne kadar dehşete kapılarak bu işten sıyrılmaya kapılsalar da, yukarılardan gelen talimatlar onları köşeye sıkıştırdı.
Geçen Cuma günü bir yandan Başbakan ve yakınları, diğer taraftan da bu kredi tahsisi kararından kendilerini kurtarmaya çalışan banka yöneticileri arasında gergin saatler yaşandı. Ancak Başbakan ve yakınlarına karşı dayanabilmek kolay değil. Nitekim emir Başbakan`dan gelince Vakıfbank, Cuma günü (11 Nisan 2008) yönetim kurulunda karar alarak bu konsorsiyuma katılmak için gereken paya katılmak için lazım olan krediyi onayladı. Ancak bu kredi karşılığında hiçbir teminat alınamayacağı için durum vahim ve çok tehlikeli.
Başbakan`dan gelen talimatlar sonucu 1.1 milyon dolar para kamu bankalarından sağlanırken, bu kaynağı kamudan kredi olarak veren kamu bankası yöneticileri büyük risk altındalar.
Ancak önceki dönemlerde rastlanmayan nitelikte bir emir komuta zincirinde hareket eden bu bankaların yöneticileri bakalım bu hesaplar hakkında ileride nasıl hesap verecekler.
Bu boyutta bir para tüm kamu bankaları kaynakları toplansa bile yine de çok zorlanmadan çıkamıyor.
Nitekim kamunun ihtiyacı böyle bir miktar için Hazine ve Maliye kanun üstüne kanun çıkartarak ekstra kaynak yaratmaya çalışırken, böyle bir kamu kaynağının sırf Başbakan talimatıyla bu bankalardan karşılanması, hem ekonomiyi ve hem de bu bankaları çok zorlayacak ve hatta batırabilecek.
Karşılıksız ve teminatsız olarak verilirken, bankaları büyük riskler altına sokacak olan bu krediler için normalde aynı oranda ayrılması gereken karşılıklardan bu kamu bankaları korkunç zararlar görecek.
Hatta özelleştirme aşamasında olan Halkbank`ın bu projesi bile tehlikeye düşebilecek. Üstelik hem olayın kendisi yani Başbakan tarafından talimatla yapılması, yetersiz teminatla yapılması ve hem de Çalık`ın mevcut finansal yapısı sonucu ticari büyüklüğünü kat kat aştığı için de kredi olarak vermek de suç; yeni bankalar kanunundaki tanımı da zimmet.
Türkmenistan`da yaşadığı problemleri açıkça bilinen ve geçen yaz Türkmenistan`da bir nevi tutuklu kalan, ancak Türkiye Dışişleri`nin desteği ile ülke dışına çıkan Çalık`ın o ülkedeki işleri de zaten durma noktasına gelmiş. Bazı kaynaklara göre Türkmenistan`dan hala beklediği bazı alacaklarının üç misli kadar ``geç kalma`` cezası verilen Çalık bir anlamda bu ülkeye de yüklü miktarda borçlu.
Türkiye`deki tekstil işleri de zaten baba Çalık`ın da gazetelerde çıkan haberlerle de teyit edildiği üzere batık olan, Türkiye`deki diğer işlerinin de hükümet ile iyi ilişkileri sonucunda ona verilen devlet imtiyazları, anlaşmaları ve projelerinden ibaret olan Çalık, sağlıklı büyümek için son yıllarda Arnavutlukta da yatırımlar yapmıştı. Her ne kadar Arnavutluk operasyonu daha tamamlanmasa da bu ülke de edindiği varlığın ancak yüz milyon dolarlar civarında olduğu, buna karşın hala yapmak zorunda olduğu ödemeler altında sıkıştığı da malum.
Kısa bir süre önce Arnavutluk yatırımları için çalıştığı banka olan Vakıfbank`taki kredi limiti 120 milyon dolar iken bu limitin neredeyse tamamını burası için ve teminat mektupları için harcamış. Sonuç olarak proje, ihale ve diğer devlet taşeronluğu için binlerce işçi çalıştırdığı ve yüz milyonlarca dolar cirosu olduğu Ahmet Çalık tarafından gururla söylenen bu grubun esas itibarı sağlam bir şirket yapısı gözükmemekte. Bu yüzden de bu grubun maddi varlık büyüklüğü aslında 80-100 milyon dolar civarında.
Sonuçta, Çalık Grubu`nun bu krediyi alması için yeterli teminatı yok ve alacağı Sabah-Atv Grubu da TMSF`nin yönetimi altında ciddi bir performans ve değer kaybı yaşadığı için de bu gerekli teminata yeterli gelmiyor. Sabah ve Atv`nin gelirleri TMSF yönetimi altında yarı yarıya düşmüştü.
Bu durumda da bu boyutlarda bir kredinin yeterli teminat alınmadan tahsis edilmesi AKP döneminde çıkarılan Bankacılık Kanunları hükümlerince büyük suç. Hem de çok ağır bir suç.
Başbakan`ın geçen seçim sırasında kullandığı `Hortum edebiyatı` sonrası ortaya çıkan bu kanun da tüm banka yöneticileri eğer yetersiz bir kredi tahsis işlemini onaylayarak, uygulamaya sokmaları halinde en az 12 yıl hapis cezası öngören uygulamalar var.
Bu hafta da bu gerginlik sürecek çünkü Çalık`ın bu parayı ortada koyması artık onun da mutlak mecburiyeti. Yoksa 110 milyon dolarlık teminat mektupları nedeni ile batabilir.
Zaten Başbakan`ın da bu işi bu denli takip etmesinin altında yatan gerçek de bu. Çünkü bir anlamda Başbakan tarafından bu işe itilen Çalık, daha sonra sıkıntıya girince sağda solda ``Bana verilen sözler tutulmadı. Bu işten nasıl çıkacağımı bilemiyorum`` diye dert yanmaktaydı... Son Anayasa Mahkemesi`nin AKP`yi kapatma gelişmeleri altında Sabah ve Atv`nin en önemli savunma aracı olduğunu düşünen Başbakan, artık gözünü karartmış ve bu işe bu denli fatursuzca girişmiş.
Bu kredinin tahsisi eğer diğer bankalarca da onaylanırsa o zaman Vakıfbank, Halkbank ve Ziraatbank yöneticileri zaman aşımı süresi 20 yıl olan bu kanuna göre zimmetle en az 12 yıl hapis cezası ile suçlanabilecekler.
Sonuçta kendilerine emanet edilen ve hatta kamu kaynağı sayılan bir kaynağın geri dönme imkanı bulunmayan bir şekilde ve skandal bir operasyonla aktarmaktan ve sonuçta kamuyu zarar sokmaktan suçlanacakları kesin olan bu yönetim kurulu üyeleri bu günlerde oldukça sıkıntılı saatler geçirmekteler.
Kamuya ödenecek para için Kamu kaynaklarının Başbakanlık talimatıyla herhangi bir teminat karşılığı alınmadan sağlanması herhalde uzun yıllar Türkiye`nin tartışacağı dev bir skandal olacak.