ABD'nin eski kongre üyelerinden Lee Hamilton ve eski dışişleri bakanlarından James Baker'ın başkanlığını yaptığı çalışma grubu, toplam 79 öneriden oluşan raporunu bugün Amerikan Kongresine ve ABD Başkanı George Bush'a sundu. Raporda, Irak'ta şiddetin önüne sadece askeri yöntemlerle geçilemeyeceğinin anlaşıldığı ve yoğun diplomatik çabaların da yer alacağı daha geniş bir yaklaşımın gerektiği belirtildi. Irak hükümetinin ulusal uzlaşma, güvenlik ve halka temel hizmetlerin ulaştırılmasında yetersiz kaldığı vurgulanan raporda, ABD'nin şu ana kadar 2900 askerini kaybettiği, 21 bin askerinin yaralandığı ve 400 milyar dolar harcadığı, bu rakamın çok yakında 1 trilyon dolara çıkabileceği kaydedildi.ABD Başkanı Bush'un da söylediği şekilde ''kendi kendini yönetebilen, savunabilen'' bir Irak yaratılması politikasına destek verdiklerini belirten Lee Hamilton, bu çerçevede Irak'ta, ''sorumlu bir geçiş sürecinin'' başlatılmasını önerdiklerini söyledi. Bu geçiş sürecinin unsurları arasındaysa 2008'in ilk çeyreğine kadar, savaşan Amerikan askerlerinin büyük bir bölümünün Irak'tan çekilmiş olması ve sadece Irak güçlerini destekleyen Amerikan güçlerinin bölgede kalması, özel kuvvet askerlerinin El Kaide'yi hedef alan kilit görevlerinin sürmesi, Irak hükümetine, ulusal uzlaşmada yardım edilmesi ve İran ve Suriye'nin de dahil olacağı şekilde Irak'ın bütün komşularıyla diplomatik ve siyasi bir çabaya girilmesi bulunuyor. Hamilton, ''tek başına askeri yöntemler, Irak'ta şiddeti durdurmayacak. Amerikan hükümeti, Iraklı liderlere açık bir mesaj vermeli. Eğer Irak hükümeti, ulusal uzlaşma gibi kilit konularda ilerleme sağlayamazsa ABD, Irak hükümetine siyasi, ekonomik, askeri desteğini çekmeli'' dedi. Raporun hazırlanmasındaki kilit isim olarak ön plana çıkan James Baker da, ''Irak meselesini çözmek için sihirli formül yok'' dedi ve Irak Çalışma Grubu olarak yaptıkları önerilerin, ancak Amerikan yönetiminin işbirliğiyle değer kazanabileceğini söyledi. Başkan Bush, raporun açıklanmasından kısa süre önce, ''Irak Çalışma Grubu'nun önerilerini ciddiye alacağım'' açıklamasını yapmıştı.

-''BÖLGESEL DİPLOMATİK ATAK''-

ABD'nin 41'inci başkanı, baba George Bush'a yakınlığıyla bilinen ve şimdiki Başkan Bush'un 2000 yılında Florida'ya takılan başkanlık seçiminin galibi olarak çıkmasında büyük rol oynayan hukukçu Baker, ABD'nin, Irak'ın bütün komşularıyla yeni bir diplomatik atağa geçmesinin şart olduğunu söyledi. Baker, ''bütün komşuları'' derken İran ve Suriye'nin de buna dahil olduğunu vurguladı. Amerikan yönetimindeki şahinler, ön koşulsuz bir şekilde İran ve Suriye ile diyaloğa girilmesine karşı çıkıyor. Yeni diplomatik atak çerçevesinde ''Uluslararası Irak Destek Grubu'' oluşturulmasını önerdiklerini belirten Baker, buna bütün Irak'ın komşularının yanı sıra BM, AB, Mısır ve Körfez ülkelerinden de katılımın gerektiğini söyledi. Baker, Irak meselesinin çözümünde, Arap-İsrail barışının sağlanmasının önemini vurguladı ve ABD'nin bu yönde çabalarını yoğunlaştırması gerektiğini kaydetti. Irak'ta ABD'nin mevcut politikalarını devam ettirmesinin artık söz konusu olamayacağını belirten Baker, ''raporda önermediğimiz şeyler de var. Bunlardan biri de, Washington'da bazılarının konuştuğu gibi Irak'ın üç özerk bölgeye ayrılması. Biz buna karşıyız ve raporda da önermiyoruz'' dedi. Baker, Amerikan askerlerinin ani bir şekilde Irak'tan çekilmesini de önermediklerini ve aşamalı bir azaltmayı tavsiye ettiklerini hatırlatarak, ani bir çekilmenin, Irak'ı kan gölüne dönüştüreceğini söyledi. Irak'ta ilerlemenin zamanının geldiğini belirten Baker, ''bunun için yeni bir yol ve yeni bir yaklaşım izlenmeli. Hem kendi evimizde hem de yurt dışında konsensüs sağlamalıyız'' dedi. Baker ayrıca, raporun unsurlarının, Irak Çalışma Grubu üyeleri tarafından oy birliğiyle kabul edildiğini söyledi.

Amerikan hükümeti için raporun önerilerinin bağlayıcı bir özelliği bulunmuyor. Ancak Başkan Bush, önerileri dikkatle değerlendireceğini açıkladığı için, bu önerilerin önemli ölçüde benimsenmesinin beklenebileceği belirtiliyor