ERDİNÇ AKKOYUNLU/STAR
MARMARA DEPREMİ İÇİN KORKUTAN SENARYO

İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Bilimleri Bölüm Başkanı ve Jeofizik Mühendisleri Odası İstanbul Şube Başkanı Prof. Dr. Ali Osman Öncel, beklenen Marmara Depremi’nin bilinmeyenlerini Star’a anlattı. Adalar’dan Silivri’ye kadar uzanan 60 kilometrelik fayın yırtılmadığını söyleyen Prof. Öncel “Marmara’da kırılmayan 60 kilometrelik fay var ve kırılma zamanı olan 250 yılı aşmış durumda. Şu anda kırıklar Adalar önünde durdu. Adalar’daki sert zemin yapısını fay geçemedi, yani Adalar bendi yıkılmadı. Eğer kıtalardan kaynaklı gerilme ile bu bent yıkılırsa 60 kilometrelik fayın tek seferde yırtılıp 7’nin üzerinde deprem üreteceği artık kesin bilgidir. Prof. Dr. Ali Osman Öncel “Kentsel dönüşüm yasası ile depremden en çok etkilenecek Ortaköy’den başlayıp Büyükçekmeyece’ye kadar Avrupa Yakası’ndaki sahil kesiminin büyük bölümü yıkılmalı” diye konuştu.

Bursa ve Silivri için alarm durumu

Şarköy-Mürefte’de 100 yıl önce meydana gelen ve 2 bin 850 kişinin ölümüne, 10 binin üzerinde yapının yıkılmasına neden olan depremin anma töreninde konuşan Öncel, “Marmara’da kırılmayan bölümün bir anda kırılması senaryosu üzerinde duruyoruz. Fakat o bölüm bir seferde de kırılsa, ayrı ayrı da kırılsa zaten 7’nin üzerinde en az üç deprem üretecektir. Yani İstanbul’da ya bir seferde uzun sürede 7’nin üzerinde bir deprem olacak, ya da süresi daha kısa en az 3 seferde 60 kilometrelik fayda 7’nin üzerinde deprem olacak. 1998’de yaptığımız çalışmaya göre Gölcük’te, Silivri’de ya da Bursa’da 7’nin üzerinde deprem olacaktı. Gölcük’te bu deprem yaşandı. Şimdi Silivri ve Bursa bekleniyor, Marmara’da 60 kilometrelik Adalar’dan Silivri’ye uzanan fay dışında Bursa bölgesinde de depremsellik riski yüksek” diye konuştu.

2006 öncesi binalara dikkat

Öncel, depremin zararlarını azaltmak için ilk kazma vurulacak yerleri Avcılar, Bağcılar, Güngören, Esenler şeklinde sıraladı. Zemin açısından sağlam olmayan Ortaköy, Eminönü, Fatih, Florya, Büyükçekmece’de de lüks konut ayrımı yapmadan kentsel dönüşümün yapılması gerektiğine dikkat çekti. Öncel “Riskli alanlar tespit edilip, eski ve çok katlı binalar yıkılmalı. 1999’dan 2006’ya kadar ki yapılar kötü” dedi.

Prof. Dr. Ali Osman Öncel’e göre İstanbul’daki 1 milyon 650 bin binadan, yüzde 80’inden fazlası deprem yönetmeliğine uygun olmayan konumda ve araştırılması gerekiyor. Türkiye’nin deprem kodu 2007’de değişti ve yükseldi. Bu da 2007’den önce yapılan tüm binaları riskli ve araştırılması gereken sınıfa sokuyor. Kısacası Marmara’daki tüm yapıların 7 ve üzerindeki depreme dayanıklı hale gelmesi şart.