TBMM Anayasa Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Mustafa Şentop, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi’nde (ESAM) ‘Yeni Anayasa Arayışları’ konulu bir konferans verdi. Şentop, Türkiye yeni bir anayasa yapamazsa yeni bir seçimin olacağını söyledi. “Eğer Türkiye uzlaşma komisyonu ile yeni bir anayasa yapamazsa yeni bir seçim olur. Türkiye’de, 2019’da zaten seçim var. O seçimde ortaya çıkacak meclis tablosu ile yeni anayasayı kolaylıkla yapma tablosu olabilir. Bu tabi ihtimal dahilindedir” diyen Şentop, şu mesajları verdi: “Geçtiğimiz yıllarda diğer partilerinde buna katılmasıyla beraber uzlaşma komisyonu oluşturuldu. Bu komisyon 25 ay çalıştı. Bir anayasa metni ortaya çıkmadı. 60 madde üzerinde mutabakat sağlanmakla beraber ortak bir metin çıkmadı. Gayet tabiidir. Belki o kadar farklı görüşlere sahip siyasi görüşlerin ortak bir anayasa metni üzerinde anlaşabilmesi  mümkün değil.”
 
‘PARADİGMA İLE İLGİLİ’
 
“Sadece üniversitelerde değil öğretim kurumlarının hepsinde başörtüsü serbest. Anayasa değişmedi. 2008’ de biz üniversitelerde bile serbest bırakmak için anayasa değişikliği düşünüyorduk. Ancak böyle olabilir diye düşünüyorduk. Anayasa değişmedi hükümler aynı. Kanun değişikliği bile yok. Değişen nedir o zaman? Değişen işte bu paradigmadır. Türkiye’de siyaset inisiyatif aldıkça bürokratik oligarşinin alanı daralmaya başlıyor. Büyük ölçüde bu alan daraldığı için anayasada tasavvur edilen şeyler artık kullanılamaz hale gelmiş durumda. O bakımdan yeni anayasa tartışması esasen paradigma ile ilgili tartışma.”
 
‘YENİDEN İNŞA SÜRECİ’
 
“Yeni anaysa tartışması ile bizim kast ettiğimiz şey Türkiye’de devletin, siyasetin, hukukun yeniden yapılanması  ve yeniden inşa edilmesi sürecidir. Yeni anayasa tartışmalarının uzamasından endişe etmemek lazım. Türkiye bunu konuştukça  mesafe alıyor. İnşallah Türkiye gerçek manada bir anayasa yapacak. Ama önemli olan anayasanın ruhu, anayasanın paradigması.”
 
BAŞKANLIK SİSTEMİ
 
“Bugün MHP’den Ümit Özdağ, bir basın toplantısında bana sataşmış. Cehalet örneği gibi bir şey. Ben ‘Aslında Türkiye’de hukuk parlamenter sistem yoktur bu uygulanmıyor’ demişim bir konuşmada da, bu adam da ‘Parlamentoya hakarettir’ diyor. Niye çünkü başkanlık sisteminde parlamento yok zannediyor. Parlamenter sistemde parlamento var başkanlık sisteminde başkan var başka bir şey yok zannediyor. Halbuki başkanlık sisteminde de parlamenter sistemde de bir parlamento vardır meclis vardır.  Faklı olan kısım parlamento kısmı, yasama kısmı değil yürütme kısmıdır parlamenter sistemle başkanlık sistemi arasında.”
 
‘TARİHİ ŞARTLAR SİYASETİN ÖNÜNDE’
 
 “Bu olabilir mi? Yeni anayasa, başkanlık.. Uzlaşma komisyonuna bakarsanız, siyasetçilere bakarsanız olmaz. Açıklamalarına bakarsanız olmaz. Ama daha makro planda bizim tarihin ve siyasetin akışını görmemiz lazım. Tabiri caizse bu ülkenin mukadderatını ileriye bakarak istikbalini görebilmemiz lazım. Bazen tarihi şartlar, tarihin akışı ve  süreçleri siyasi partilerin, siyasetçilerin değerlendirmelerinin ötesinde şekillendirir.”
 
‘SADECE TÜRKİYE’NİN İÇ MESELESİ DEĞİL’
 
 “Eğer Türkiye uzlaşma komisyonu ile yeni bir anayasa yapamazsa yeni bir seçim olur. Türkiye’de, 2019’da zaten seçim var. O seçimde ortaya çıkacak meclis tablosu ile yeni anayasayı kolaylıkla yapma tablosu olabilir. Bu tabi ihtimal dahilindedir. Yeni anayasa devletin, hukukun, siyasetin yeniden inşasıdır. Bölgemizde değil, dünyada da devletler ve dünyanın bir çok sorunu çözülmemiştir. Bölge ve belki dünya yeniden inşa edilecek önümüzdeki çeyrek asırda. Yeni anayasayı sadece Türkiye’nin iç meselesi görmemek lazım.”
 
‘ÜNİTER BAŞKANLIK ÖNERİYORUZ’
 
“Parlamenter sistem sadece Türkiye’de değil hiçbir yerde iyi işlemiyor. Ayrıca Türkiye’deki vesayetçi anlayış parlamenter sistemin boşluklarında yararlanarak Türkiye’de iktidar olmaya çalışıyor. Bir başka husus da siyasi istikrar ve belirlilik bakımından başkanlık sistemi Türkiye’nin siyaset ve istikrar ile ilgili sorununu çözebilecek mahiyette bir tablo sunuyor bize. Başkanlık ile ilgili önerimiz bu esasen. Neyi öneriyoruz? Amerika’daki başkanlık sistemi aşağı yukarı teoriye en uygun  model odur. Ana hatlarıyla iskeleti itibariyle onu öneriyoruz. Bazı farklılıklar var. En önemlisi üniter başkanlık öneriyoruz biz. Yani Amerika’da federal başkanlık sistemi var bizim önerdiğimiz üniter modeldir.”  (KAYNAK: VAHDET/ MUSTAFA ŞENTOP)