İsrail’de yaklaşık sekiz milyon seçmenin sandığa akın ettiği ve dünyanın yakından takip ettiği seçimlerden “tek başına iktidar” çıkmadı. Dün itibarıyla sandıkların yüzde 84.5’inin sayıldığı seçimlerde Başbakan Binyamin Netanyahu liderliğindeki blok 53, eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefet 48 sandalyede kaldı.

Rekor katılım gösteren İsrail vatandaşı Filistinli Arapların partileri ise 19 milletvekiline ulaştı. 120 sandalyeli Meclis’te hükümet için gereken 61 sandalyenin elde edilememesi nedeniyle ülkeyi zorlu bir hükümet arayışı bekliyor. İhtimaller arasında Filistinli partilerle işbirliğine yanaşmayan Netanyahu ve Eisenkot’un aynı çatı altında buluşması ve uzlaşma sağlanamaması halinde ülkede erken seçime gidilmesi yer alıyor.

FİLİSTİNLİ PARTİLER REKOR KIRDI

İki cephenin de görmezden geldiği Filistinli Araplar, sandığa akın ederek sürecin kilidi haline geldi. Netanyahu hükümetinin baskıları ve aşırı sağın yükselişi karşısında seçimi kritik bir dönemeç olarak gören Araplar arasında katılımın yaklaşık yüzde 80’e ulaştığı ve 1999’daki rekoru geride bıraktığı tahmin ediliyor. 11 sandalyeye ulaşan Ortak Liste’de yer alan Ta’al Partisi’nin lideri Ahmad Tibi, muhalefete “Ya Bibi ya Tibi” diye seslenirken, 6 sandalye kazanan Ra’am’ın lideri Mansur Abbas ise “Bu seçim gücünü etkili bir siyasi güce dönüştüreceğiz. Buradayız, kenarda değiliz” dedi.

Filistinli Araplar’ın başarısı, milletvekili sayısının artırılması kadar seçimler öncesi olası koalisyonlara yeşil ışık yakan Yedek Askerler ve İsrail Halkı partilerinin baraj altında kalarak hükümetin kurulmasına yönelik stratejilerin de doğrudan değişmesine yol açtı. Netanyahu ve Eisenkot Filistinli Arap partileriyle koalisyon ortaklığına yanaşmazken, yalnızca solcu Demokratlar lideri Yair Golan “Yahudi oyları ve Arap oyları arasındaki ırkçı ayrımı kabul etmemeliyiz” diyerek birlikte hükümet kurma çağrısında bulundu.

GADİ VE BİBİ ORTAK OLABİLİR

Ancak Netanyahu ve Eisenkot için “çıkış yolları” tükenmiş değil. İki lider aynı çatı altında buluşarak bir ulusal mutabakat hükümeti kurabilir ve başbakanlığı da dönüşümlü olarak üstlenebilir.

Netanyahu’nun görevi ilk olarak kendisinin üstlenmesi şartıyla bu formüle sıcak baktığı öne sürülürken, aşırı sağcı ortakları Itamar Ben-Gvir ile Bezalel Smotrich’den de vazgeçmeye hazır olduğu belirtiliyor.

Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’un ülkenin yeniden seçime gitmesini önlemek amacıyla uzlaşmayı desteklediği belirtilirken, ABD Başkanı Donald Trump’ın da ulusal mutabakat hükümetinden yana olduğu aktarılıyor.

NETANYAHU’NUN İŞİNE YARAR

Ulusal mutabakat hükümetinin de kurulamaması halinde İsrail yeniden seçime gidebilir. Uzmanlar, bu formülün Netanyahu’nun tercih edebileceği seçeneklerden biri olduğuna dikkat çekiyor. Yeni hükümet kurulana kadar başbakanlık görevini sürdürecek olan Netanyahu’nun, bu süreçte seçmenlerin gözünde “istikrar” ve “devamlılık” mesajını güçlendirebileceği değerlendiriliyor. Öte yandan Netanyahu’nun yaklaşık beş ay sürebilecek bu dönemde “ülkenin güvenliğinin tehlikede olduğu” bahanesiyle İran’a, işgal altındaki Batı Şeria’ya, Gazze Şeridi’ne, Suriye’ye ve Lübnan’a olası saldırılar gerçekleştirebileceği belirtiliyor. Ortak Liste Milletvekili Ofer Cassif de “Yeniden seçime gitmek Netanyahu’ya hediye olur. Top artık değişim bloğunda” ifadelerini kullandı.

KİMDİR BU FİLİSTİNLİ SEÇMEN

İSRAİL’de nüfusun yaklaşık beşte birini oluşturan Filistinli Arapların kökleri 1948’e dayanıyor. İsrail’in kurulduğu ve 750 bin Filistinlinin topraklarından sürüldüğü Nekbe (Büyük Felaket) döneminde, maruz kaldıkları baskıya rağmen yaklaşık 150 bin Filistinli yaşadıkları yerlerde kaldı.

Bugünkü Filistinli Arap nüfusunun büyük bölümünü de bu kişilerin torunları oluşturuyor. İsrail vatandaşı olan bu kesim, bugün ağırlıklı olarak ülkenin kuzeyi, Necef ve merkezdeki Arap yerleşimlerinde yaşıyor.

İşgal altındaki Batı Şeria ve Gazze’de yaşayan Filistinlilerden farklı olarak seçimlerde oy kullanabiliyor ve Knesset’te temsil edilebiliyorlar. Ancak Yahudi vatandaşlar ile “eşit” muamele görmüyorlar./HÜRRİYET