İZLEME LİSTESİNE ALINAN ÜLKELERE YAPTIRIM UYGULANABİLİYOR

Raporda, özel endişe uyandıran ülkeler listesi de bulunuyor ve komisyonun tavsiyesini dikkate alırsa ABD  Dışişleri Bakanlığı tarafından bu listede yer alan ülkelere belli yaptırımlar uygulanabiliyor. Türkiye ve RUSYA 'nın da dahil edildiği izleme listesi ise insanların istediği gibi ibadet etme hakkının riskli olduğu ülkelere işaret ediyor ve bir çeşit uyarı niteliği taşıyor.

İZLEME LİSTESİNDEKİLER

Geçen yıl izleme listesinde olan Bangladeş, ülkedeki iyileşmeler göz önüne alınarak bu yıl listeden çıkarıldı. İzleme listesinde Türkiye, Rusya , Laos, Somali, Tacikistan, Venezuela, Afganistan  Belarus, Küba ve Mısır bulunuyor.

ENDİŞE UYANDIRANLAR LİSTESİ

Özel endişe uyandıran ülkeler listesinde ise Nijerya, Myanmar, Çin , Eritre, İran , Irak , Kuzey Kore, Pakistan, Suudi Arabistan, Sudan, Türkmenistan, Özbekistan ve Vietnam yer alıyor.

HÜKÜMET DİNİ AZINLIKLARIN YASAL VARLIKLARINI TANIMIYOR

Türkiye'nin izleme listesine “laikliği yorumlama şekli” çerçevesinde girdiği raporda yer alırken, “bu durumun dini özgürlük ihlalleriyle sonuçlandığı” ifadesi kullanıldı.

Raporda, üniversitelerde türban takılmasına izin verilmesi yönündeki hükümet çabasının Anayasa Mahkemesi  tarafından geri çevrildiği de yer aldı. Raporda ayrıca, “hükümetin, dini azınlıkları yasal varlıklar olarak tanımayı reddettiği ve polisin Müslüman olmayan toplulukların yasal ve dini haklarını etkili bir biçimde bastırdığı” iddia edildi.

“Dini azınlıkların mal sahibi olma, kendi din adamlarını yetiştirme, dini eğitim verme haklarının kısıtlandığı” ileri sürülen raporda, Türk devletinin laikliği yorumlama şeklinin, bazı dini özgürlük ihlalleriyle sonuçlandığı, bu durumdan hem dini çoğunluğun hem de dini azınlıkların payını aldığı bildirildi.

Komisyon'un, dini özgürlükler konusundaki kısıtlamaların devam etmesi nedeniyle Türkiye'yi bu yıl izleme listesine almaya karar verdiği de raporda vurgulandı.
Raporda, Komisyon üyelerinin 2006 yılında Türkiye'yi ziyaret ettiği ve dini liderlerle yapılan görüşmelerde, özellikle son 10 yılda dini özgürlükler konusundaki ilerlemeleri dile getirdiklerine işaret edildi. Ancak raporda, “Sünni Müslüman toplum ile Alevilerin ve Hristiyanların durumuna bakıldığında” dini özgürlükler konusundaki endişelerin devam ettiği savunuldu.

KOMİSYON, OBAMA'DAN ÖZEL TEMSİLCİ ATAMASINI İSTİYOR

Komisyon raporunda, ABD  Başkanı Obama  yönetiminden, uluslararası dini özgürlüklerden sorumlu bir özel temsilci atamasını da talep edildi.
Komisyon raporunda, “Türkiye'nin laiklik anlayışının Amerikan sisteminden farklılık gösterdiği ve Türk anlayışına göre kamu hayatındaki dini faaliyetler üzerinde devlet kontrolünü temsil ettiği” ileri sürüldü.

YAHUDİ KARŞITLIĞI DA RAPORDA

Türkiye'deki Musevilerin diğer Müslüman nüfuslu ülkelere kıyasla çok daha iyi koşullarda bulunduğu belirtilen raporda, ABD'nin ıRAK  Savaşı sırasında Türk medyasında ve toplumunda “Yahudi karşıtı” yaklaşımların yoğunlaştığı ve bu yıl İsrail'in Gazze'deki askeri operasyonları sırasında da aynı yaklaşımın tekrarladığı savunuldu. Başbakan Recep Tayyip Eerdoğan'ın, Davos'taki paneli terk etmesi de raporda yer aldı.

Raporda “Ergenekon” soruşturması kapsamında ortaya atılan iddialara ilişkin değerlendirmelere de atıfta bulunuldu.

FENER RUM PATRİKANESİ KONUSU

Komisyon raporunun Türkiye bölümünde, Amerikan hükümetinin Türkiye'yi dini özgürlükleri ilerletme konusunda yasal reformlar yapmaya davet etmesi istendi.

Türk hükümetinin, Fener Rum Patrikhanesi'nin “ekümenik” statüsünü tanıması ve Heybeliada Ruhban Okulu'nu yeniden açılması konusuna da dikkat çekilen Komisyon raporunda, Ermeni Patriği'nin, bir Türk devlet üniversitesinde Ermeni dilinde fakülte açılması yönündeki talebinin karşılanması da yer aldı. Başbakanlık ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın, Alevi toplumuyla yakın çalışmaya cesaretlendirilmesi, kişinin hangi dine mensup olduğunun nüfus kağıtlarından kaldırılması da tavsiye edildi.