12 Eylül darbesinin ürünü yüzde 10 seçim barajına veda sinyalleri geliyor. AK Parti yıllardır eleştiri konusu yapılan barajın düşürülmesine yeşil ışık yaktı. Yeni anayasa çalışmaları ve çözüm süreciyle bağlantılı görülen yüzde 10 barajı için iki seçenek var. Anayasa değişikliğiyle AK Parti’nin istekli olduğu ‘başkanlık sistemi’ hayata geçerse baraj otomatik olarak kalkacak. Mevcut durumda ise Seçim ve Siyasi Partiler Kanunu değişikliği gündeme gelecek. AK Parti’nin eğilimi yüzde 10’luk barajı 7 veya 8’e indirmek. Daraltılmış bölge ve ‘Türkiye milletvekilliği’ iktidarın ajandasına girecek konular arasında.

Başkanlıkta baraj olmaz

Ankara’da seçim barajının düşürüleceğine yönelik beklenti yaygınlaştı. Bu konuda AK Parti ile BDP arasında ‘uzlaşma’ sağlandığı iddiası ortaya atıldı. AK Parti’nin seçim işlerinden sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Şentop, BDP ile böyle bir anlaşma, uzlaşma olduğu iddialarını yalanlarken seçim barajının düşürülmesine sıcak baktıkları mesajını verdi. Anayasa Uzlaşma Komisyonu üyesi de olan Şentop, ‘başkanlık sistemi’ önerilerini hatırlatırken, “Başkanlık sistemine geçiş olursa zaten baraj diye bir sorun kalmaz. Baraj istikrar için getirildi. Başkanlık sisteminde istikrar sorunu kalmıyor” dedi. Şentop, seçim barajı konusunun yeni anayasa süreciyle ilişkili olduğuna dikkat çekti. Türkiye’nin yoluna parlamenter sistem ile devam etmesi durumunda seçim barajı, Türkiye milletvekilliği gibi başlıkları ilgilendiren seçim ve siyasi partiler kanunu değişikliğinin gündeme geleceğini ifade eden Şentop, “Anayasadan sonra temel kanunlar elden geçirilecektir. Yüzde 10’luk baraj yüksek görülüyor. Yüzde 5 ise çok düşük. Bunun makulü yüzde 7-8’dir. Türkiye milletvekilliği sayısı da 50 olabilir” diye konuştu. Şentop, seçim barajı konusunun çözüm süreciyle doğrudan ilişkisi olmadığını, konunun demokratikleşme çerçevesinde görülmesi gerektiğini belirtti.

Türkiye milletvekilliği

Seçim barajı, daraltılmış bölge konularında AK Parti’nin fikir jimnastiği yaptığı biliniyor. AK Parti’nin Ar-Ge’den sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Süleyman Soylu, Taraf gazetesinde yayımlanan söyleşisinde, “12 Eylül’ün siyasi partiler ve seçim kanunları değişmeden Türkiye’de siyaset normalleşemez. Yüzde 10 barajı, bu ülkenin demokrasi açığıdır. AK Parti, bu demokrasi açığı sorununu çözecek. İki aydır, ‘Seçim sistemi ne olmalı, daraltılmış bölge olursa ne olur, Türkiye milletvekilliğinin avantajları nedir, baraj yüzde 5 olsa ne olur?’ diye çalışıyoruz” demişti. CHP de geçen günlerde TBMM Başkanlığı’na sunduğu kanun teklifinde barajın yüzde 3’e indirilmesini önermişti.
Daraltılmış bölge, 2 turlu seçim gibi konular ise ilk olarak Turgut Özal döneminde gündeme gelmişti. 1980’li yıllardan bugüne yüzde 10 baraj sabit kalırken ‘çevre barajı’ ve “tercihli sistem” uygulamaları oldu. “Türkiye Milletvekilliği” ise 1995 yılında Anayasa Mahkemesi’nden dönmüştü. TBMM Başkanlığı döneminde Bülent Arınç tarafından yeniden gündeme getirilen “Türkiye Milletvekilliği”ne Anayasa Uyum Komisyonu’nda yeşil ışık yakılmıştı.

RADİKAL