CHP Genel Başkanı ve Manisa Milletvekili Özgür Özel, CHP Grup Başkanvekili ve Ankara Milletvekili Murat Emir ile İstanbul Milletvekili Yunus Emre hakkında yasama dokunulmazlıklarının kaldırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanlığı tezkereleri, TBMM Başkanlığı’na iletildi.

Meclis Başkanlığı, tezkereleri Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden oluşan Karma Komisyon’a havale etti.

VEKİL DOKUNULMAZLIĞININ KALDIRILMASI SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?

Karma Komisyon Başkanı, dokunulmazlık dosyalarını incelemek üzere, siyasi partilerin bildirdiği üyeler arasından kurayla 5 kişilik Hazırlık Komisyonu oluşturuyor. Komisyon, gizli oyla bir başkan ve aynı zamanda sözcülük yapacak bir kâtip seçiyor.

Hazırlık Komisyonu, kurulduğu tarihten itibaren en geç 1 ay içinde dosyayı inceleyip rapor hazırlıyor. Komisyon, dosyadaki evrakı inceliyor, gerekli görürse ilgili milletvekilini dinleyebiliyor; ancak tanık dinleyemiyor.

Hazırlık Komisyonu, dokunulmazlığın kaldırılması yönünde görüş bildirirse dosya Karma Komisyon’a geliyor. Karma Komisyon da 1 ay içinde rapor ve eklerini görüşerek karara bağlıyor.

Komisyon, ya dokunulmazlığın kaldırılmasını ya da kovuşturmanın milletvekilliği sıfatı bitene kadar ertelenmesini öneriyor. Erteleme yönünde karar verilirse rapor Genel Kurul’da okunuyor. Bu rapora 10 gün içinde itiraz edilmezse rapor kesinleşiyor. İtiraz edilirse rapor Genel Kurul gündemine alınıyor.

GENEL KURUL KARAR VERİYOR

Dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin Karma Komisyon raporları doğrudan Genel Kurul gündemine geliyor. Genel Kurul, raporu kabul ederse dokunulmazlık kaldırılıyor; reddederse yargılama dönem sonuna ertelenebiliyor.

Genel Kurul görüşmelerinde rapor üzerine biri lehte, biri aleyhte iki milletvekili konuşuyor. Fezlekesi bulunan milletvekili isterse Hazırlık Komisyonu’nda, Karma Komisyon’da veya Genel Kurul’da savunma yapabiliyor ya da başka bir milletvekiline savunma hakkı verebiliyor.

Oylama genelde açık oylamayla yapılıyor. Dokunulmazlık oylamasında karar yeter sayısı 151 olarak uygulanıyor. Her milletvekili ve her fezleke için ayrı oylama yapılıyor. Dokunulmazlık hangi dosya için kaldırıldıysa yargılama yalnızca o dosya üzerinden yürütülüyor.

Genel Kurul kararı sonrası Meclis Başkanlığı, dosyayı Cumhurbaşkanlığı üzerinden Adalet Bakanlığı’na gönderiyor. Bakanlık da dosyayı ilgili savcılığa iletiyor. Savcılık, dosya eline ulaştıktan sonra soruşturmaya kaldığı yerden devam edebiliyor; tutuklama talebiyle mahkemeye sevk de edebiliyor, tutuksuz yargılama yolunu da izleyebiliyor.

AYM'YE BAŞVURU

Dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi anlamına gelmiyor. Milletvekilliği devam ediyor; maaş ve diğer sosyal haklar sürüyor. Milletvekili tutuklu değilse Meclis çalışmalarına da katılabiliyor.

Milletvekilliğinin düşmesi, cezanın kesinleşip kararın Genel Kurul’da okunmasıyla gündeme gelebiliyor.

Dokunulmazlığın kaldırılması ya da milletvekilliğinin düşmesi kararı verilirse, karar tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili milletvekili veya başka bir milletvekili, kararın Anayasa’ya, kanuna ya da İçtüzük’e aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesi’ne başvurabiliyor. Anayasa Mahkemesi, başvuruyu 15 gün içinde kesin karara bağlıyor.