BOSTON - İnsanların da pek çok hayvanda görünenen, cinsel ilgilerin “feromon” adı verilen kimyasal sinyalleriyle karşı cinse iletip iletmediği bilim dünyasında uzun zamandır tartışılıyor. Feromonların etkilerinin bilinçaltına yönelik olması, dolayısıyla eğer insanlar feromonlar aracılığı ile karşı cinsel sinyal gönderiyorsa bunu iradi olarak yapmamaları da tartışmaların asıl düğümlendiği nokta. Ayrıca bu feromonların neler olabileceği ve bunların nasıl algılandığı da cevaplanması zor diğer sorular. Huston’daki Rice Üniversitesi’nde yapılan son araştırma bu konuda belirgin açıklamalar getiriyor.

Araştırmayı yürüten Denise Chen ve ekibi, basit bir varsayımdan yola çıkarak bir deney hazırladı. Buna göre eğer insanlarda feromon bulunuyorsa, bunun insan terinde olması yüksek bir olasılıktır. Bunun doğruluğu da erkeklerin cinsel olarak uyarıldıkları durumlarda alınan ter örnekleri ile normal zamandaki ter örneklerinin kadınlarda yarattığı etkiler karşılaştırılarak anlaşılabilir.

Chen ve ekibi bu deney için, 20 heteroseksüel erkek gönüllü kullandı ve gönüllülerden birkaç gün boyunca deodorant ya da benzeri kişisel bakım malzemesi kullanmamalarını istediler. Sonunda da gönüllülerden, cinsel olarak uyarılmalarını için pornografik içerikli filmler izlemeleri ve bu sırada da koltuk altlarına küçük pedler yerleştirmeleri istendi. Ayrıca filmlerin işe yarayıp yaramadığı gönüllülere yerleştirilen elektrodlarla kontrol edildi. Bir gün sonra da aynı deneklerden günün sıradan saatlerinde koltuk altlarına yeniden ped koymaları istendi.

Araştırma ekibi daha sonra 19 cesur kadından ter örneklerini koklamalarını istedi. Bu sırada kadın gönüllülerin beyin faaliyetleri, bilinçaltı algılarının beyinde neden olduğu değişiklikleri algılayabilen fMRI denen özel bir MR cihazı ile kontrol edildi.

Cinsel olarak uyarılan erkeklerin alınan ter örneği koklandıklarında, kadınların beyinlerinin sağ bölümündeki orbitofrontal korteks ve fusiform korteks bölümlerinin harekete geçtiği görüldü. Beynin bu bölümleri insanın kendi duygularını fark ettiği ve sezgilerin yer aldığı bölümler olarak biliniyor. Aynı bölümler, sıradan ter örneği karşısında hareketsiz kaldı. Bu durum 19 deneğin tamamında gözlendi.

Bulgularını ünlü Journal of Neuroscience dergisinde yayınlayan Denise Chen sonuçları şöyle yorumluyor: “Bulgularımız, cinsel olanlar da dahil olmak üzere, sosyoduygusal anlamların insanların terleri ile iletilebildiğine yönelik doğal kanıtlar sunmaktadır.”

Bir başka deyişle erkekler cinsel niyetlerini düşünülenden çok daha açık biçimde iletiyor. Kadınlar en azından bilinçaltlarıyla bu niyetlerin farkındalar. Aynı durumun erkekler için de geçerli olup olmadığı ise bir başka araştırma konusu.