Son 6 yılda KKKA (Kırım Kongo Kanamalı Ateşi) hastalığı küresel ısınmaya ve iklim değişikliklerine bağlı olarak büyük bir artış gösterdi. 2002-2003 yıllarında vaka sayısı 133, ölüm sayısı 6 iken, 2008’in ilk yarısında 492 kişi KKKA’ya yakalandı, 33 kişi de hayatını kaybetti.

KEN-DER kurucu üyelerinden Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Parazitoloji Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Zafer Karaer, kene sorunun insan kaynaklı olduğunu söyledi. Karaer, “Doğaya müdahale etmediğimiz sürece kenenin bizimle derdi olmaz” dedi.

Karaer, Türkiye’deki kene sorunu, veterinerlerin durumu ve derneklerinin faaliyetleri hakkında NTVMSNBC’ye konuştu.

SÖYLENECEK LAF MI!
“Hektarlarca orman yanıyor. Orman Genel Müdür Yardımcımız Mustafa Kurtulmuşlu Antalya’daki yangın hakkında, ‘Bu yangının tek iyi tarafı keneleri yok olması’ diye açıklama yapıyor. Bu söylenecek laf mı! Gerek doğaya, gerekse insanlara verdiği zararlar açısından orman yangınlarının bir felaket olduğunu bilmemiz gerek.”

SÜREKLİLİK ÖNEMLİ
Kene ile mücadelede sürekliliğin önemini vurgulayan Kararer, kenenin yaz gelince gündeme geldiğini, kış gelince de unutulduğunu söyledi: “Sorunlar geçici yöntemlerle ve birkaç kişiyle çözülemez. 36 riskli bölge var. Burada kenelerin mevsimsel aktivitesi nedir, bilgi toplamak gerekir. Ekip gerekir.”

BİLİNÇSİZ İLAÇLAMA
“Ankara’da hayvanat bahçesinde bez bir pankartta şöyle yazıyor: ‘Hayvanat bahçesinde periyodik olarak kenelere karşı ilaçlama yapılmaktadır.’ Bu çok yanlış. Çünkü hayvanat bahçelerinde farklı türde birçok hayvan var, egzotik hayvanlar var. Sözü edilen ilaçlama hem bu farklı türlere, hem de insanlara zarar verir. Bilinçsiz ilaçlamaların tabii bir de ekonomik boyutu var; çok büyük maliyetler sözkonusu. İlaçlamanın doğru yapıbilmesi için bilim adamlarıyla işbirliği şart.”

KENENİN BİZİMLE BİR DERDİ YOK!
“Bence yapılması gereken piknik yerleri, tarlalar, meralar gibi kontollü alanlarda başıboş hayvanların giriş çıkışı engellenmeli. Bu başarılırsa keneyle sorunumuz kalmaz. Biz doğaya müdahale etmediğimiz sürece kenenin bizimle bir derdi olmaz. Tutup da ormanın ortasına dağ evi yaparsanız kene tabii gelir.”

BİR KENE GÖRÜLÜNCE İLAÇ BASILIYOR
“İnsana ve doğaya daha az zarar verecek biyolojik yöntemler var ama Türkiye’de bunlar uygulanmıyor. Kenelerin aktif olmadıkları dönemlerde, yani yumurtladıkları zamanlarda az zararla yapılabilecek imha sistemi soruna çözüm getirebilir. Ayrıca larva mücadelesi yapılabilir. Ama Türkiye’de maalesef böyle kökten ve kalıcı çözümlere gidilmiyor. Bir kene görülünce hemen ilaçlamaya gidiliyor. Bu, çok yanlış.”

VETERİNERLER BAĞIMSIZ DEĞİL
“Bizim zamanımızda veteriner teşkilatı ayrı bir teşkilattı. Tarım Bakanlığı’na bağlı Veteriner İşleri Genel Müdürlüğü ve her ilde teşkilatlarımız vardı. Bağımsız çalışabiliyorduk. Tarım Bakanlığı’nı ziraatçilerle birleştirdiler. İl Tarım Genel Müdürlerinin hiçbiri veteriner değil. Ziraatçi bilebilir mi veterinerin işini? Bilemez. İnsan haklarından anlayamaz, hayvan haklarından anlayamaz. Siz yönetimi ziraatçiye veriyorsunuz. Olacak şey mi? Tabii ki Kırım Kongo yayılacak. Sokaktaki hayvanın üzerinde kene varsa, bunu başka bir yere taşıyabilir. Gittiği yerde çok çabuk üreyip çoğalabilir. Kurban bayramında hayvan hareketi yine çoğalacak. Sadece Kırım Kongo değil diğer hastalıklar da bir bölgeden başka bir bölgeye yayılacak.”

ÖRGÜTLENME YOK
“Direkt çözüme yönelik projeler üretilmesi lazım. Üniversitelerin, özellikle sivil toplum örgütleri ve icra ile lokomotif olması gerektiğini düşünüyorum. Ülkenin problemlerinin çözümünde üniversitelerden bilim adamlarının rol alması gerekiyor. Ama maalesef Türkiye’de görülüyor ki üniversiteler kendi kabuğuna çekilmiş. Benim esas amacım üniversiteyle icra yetkililerinin bir araya gelmesi ve ülkenin problemlerine projeler bazında çözümler üretilmesi. Sivil toplum örgütlerinin de bu noktada yararlı olacağına inanıyorum. Bu sadece kırım kongoyla ilgili değil, diğer olaylarla da ilgili. Ülkenin ihtiyaçlarına yönelik örgütlenme gerekiyor. ‘Penceremde Üniversite Gerçekleri ve Ülkem’ adlı, yakında yayına girecek kitabımda da bunlardan bahsediyorum.”
NTVMSNBC