Petrol fiyatlarında devam eden yükseliş dünya ekonomilerinde tam anlamıyla yeni bir kaos ortamının kapısını araladı.

Akaryakıt fiyatlarındaki yükselişten altındaki düşüşe, zirveye çıkan enflasyon endişelerinden faiz artırımı beklentilerine kadar piyasalar tedirginlik had safhaya ulaştı.ABD ve İran arasında müzakere olacağına ilişkin beklentilerin azalmasının küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırması petrol fiyatlarının dün de yükselişi sürdürmesine neden oldu.

"4 AYIN ZİRVESİNE ÇIKTI"
Brent petrolün varil fiyatı dün 107 doları geçerek 4 ayın zirvesine çıktı. Petrolde 15 Eylül'den bu yana yaşanan yükseliş yüzde 22'ye ulaştı.

Altının ons fiyatı ise dün 4 bin 280 dolara indi. Altında da 25 Ağustos'tan bu yana yaşanan düşüş yüzde 10 oldu.

"KÜRESEL EKONOMİLERİ TEHDİT EDİYOR"
Orta Doğu'da artan jeopolitik gerilimlerin etkisiyle petrol fiyatlarında yaşanan hızlı yükseliş, enflasyonun kalıcı olabileceğine yönelik endişeleri tetikledi. Bu durum Hürmüz Boğazı kaynaklı arz endişelerine neden olurken enerji fiyatlarının yeniden yükselişe geçmesi tahvil getirilerinin artmasında etkili oldu.

Bu gelişmelerle ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadele kapsamında para politikasını sıkılaştıracağına ilişkin beklentiler güçlendi. Güçlenen beklentiler ise tahvillerde satış baskısına neden oldu.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5.04'e çıkarak Temmuz 2007'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Bu durum, enflasyon ve faizlerin uzun süre yüksek kalacağı endişelerini artırırken, bu sebeple artan borçlanma ve yatırım maliyetleri küresel ekonomileri tehdit ediyor.

"TARİHİ ZİRVELER GÖRÜLÜYOR"
ABD'de benzinin ülke genelindeki ortalama fiyatı galon (3,785 litre) başına 4,32 dolar seviyesine yükseldi. Benzin fiyatlarının yıllık bazda yüzde 35.9 arttığı dikkati çekiyor.

Taşımacılık, lojistik ve tarım sektörlerinin ana yakıtı olan dizelde de tarihi zirveler görülüyor. ABD'de motorinin ortalama galon fiyatı, 14 Eylül'de 6.23 dolar ile rekor seviyeyi gördü.

Motorin fiyatı yıllık bazda yüzde 68.7 yükseldi. Almanya'da da akaryakıt fiyatları tarihi zirveye yükseldi. Super E10 tipi benzinin litre fiyatı ülke genelinde ortalama 2,273 euroya yükseldi.

Böylece Super E10'un litre fiyatı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Öte yandan Almanya'da toptan eşya fiyat endeksi ağustosta geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 6.8 arttı. Yıllık artış, Şubat 2023'ten bu yana görülen en yüksek düzeye ulaştı.

"YENİ BİR ALTYAPI SORUNU"
Türkiye'de de motorinin litre fiyatı İstanbul'da 95 TL'yi, İzmir'de ise 97 TL'yi aştı.

Fiyatın 100 TL'yi aşma ihtimali, 14 bin akaryakıt istasyonunda yeni bir altyapı sorununu gündeme getirdi.

İki haneli fiyat gösterimine uygun mevcut sayaçlar nedeniyle yaklaşık 80 bin pompanın üçte ikisinin revize edilmesi veya değiştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Toplam maliyetin ise 212,5 milyon doları bulabileceği hesaplanıyor.