Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin üç generalin terfisiyle ilgili gerekçeli kararında YAŞ’a Başbakan’ın ve Milli Savunma Bakanı’nın katılmamış olmasının kararının hukuki niteliğine bir etkisi olmadığını belirtildi. Başbakanlık ise Anayasa değişikliğiyle AYİM’in yargı yetkisinin bulunmadığını ileri sürdü

ANKARA - Askeri Yüksek İdare Mahkemesi’nin, üç komutanın terfi ettirilmeme işleminin iptali konusundaki kararının gerekçesi açıklandı. AYİM ’in, Tümgeneral Gürbüz Kaya, Jandarma Tümgeneral Halil Helvacıoğlu ve Tuğamiral Abdullah Gavremoğlu ’nun, “Bir üst rütbeye terfi ettirilmeme işleminin iptali” istemini yerinde bulduğu kararın gerekçesinde üç komutanın haklarında Balyoz davası kapsamında yakalama kararı çıkarılan ve sonra bu karar kaldırıldığına dikkat çekildi. Bir üst rütbeye terfi kararının yürürlüğe gireceği 30 Ağustos 2010 tarihine kadar üç komutanın tutuklanmadığı ve açığa alınmadıkları belirtilen kararda davacıların terfine yasal şartlar bakımından objektif bir engelin bulunmadığı ifade edildi.

‘Katılmasalar da karar geçerli’

Başbakanlığın, “müşterek kararname tesis etme konusunda takdir yetkisi olduğu” ve üç komutanın terfi edip edemeyeceğine dair YAŞ ’ta yapılan değerlendirmeye Başbakan’ın katılmadığı yönündeki savunmasının yerinde bulunmadığı belirtilen gerekçede şöyle denildi: “Davacıların liyakatine ilişkin hususların YAŞ toplantısında Milli Savunma Bakanı ve Başbakan tarafından ileri sürülmediyse ya da ileri sürülmesine rağmen YAŞ’ın kararı davacının terfi ettirilmesi yönünde tecelli ettiyse, aynı hususların sözü edilen makamlar tarafından takdir yetkisi kapsamında idari denetime konu edilmesi mümkün değildir. Özrü nedeniyle Başbakan, Milli Savunma Bakanı veya diğer Şura üyelerinden bazılarının YAŞ toplantısına katılmaması toplantının yapılmasına yasal olarak engel değildir. Toplantıya Başbakanın ve Milli Savunma Bakanı’nın katılmamış olması YAŞ kararının hukuki niteliğine bir etkisi olmadığı gibi bu durum kararname aşamasında ilgili makamların kanunun öngörmediği yetkiyi kullanmalarına imkan vermemektedir. Başbakan ve ilgili bakanın kararname aşamasında kanunun 34. maddesindeki yetkiyi kullanırken ilgililerin liyakat/yeterliliği yönünden terfiye layık olup olmadığı değerlendirmesini yapamamalarının nedeni Şura ’nın bir üyesi olmaları değil, kanunun liyakate ilişkin değerlendirmenin sadece Şura tarafından yapılmasını öngörmesindendir.”

Bu arada AYİM kararının gerekçesi Başbakanlığın, askeri yargının ve AYİM’in yapısını değiştiren Anayasanın 157. maddesinde yapılan değişikliğe uygun yeni yasal düzenleme yapılıncaya kadar AYİM’in yargı yetkisi bulunmadığını savunduğunu da ortaya çıkardı. Başbakanlık bu nedenle AYİM’in vereceği kararların bu nedenle hukuki olmayacağını kaydetti. Ancak AYİM, Anayasa’nın 157. maddesinde yapılan değişikliğin davanın görülmesine bir etkisinin bulunmadığına işaret etti. Hakim sınıfından olmayan subayların üyelik statüsünün anayasada düzenlendiğine işaret edilen kararda, “Uyum yasası çıkarılması beklentisinin teknik olarak bekletici mesele yapılması da mümkün görülmemiştir” denildi.

157. Madde

Referandumda kabul edilen Anayasa değişikliği ile Anayasa’nın 157. maddesine “AYİM’in kuruluşu, işleyişi, yargılama usulleri, mensuplarının disiplin ve özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hâkimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir“ maddesi eklenmişti.06/01/2011