İran Çalışma Bakanı Ahmed Meydari, ülkede asgari ücrete pazartesi günü yüzde 60 zam yapıldığını açıkladı. Böylece aylık taban ücret 103 milyon riyalden (67,5 Euro) 166 milyon riyale (109 Euro) yükseldi.

Artış, hayat pahalılığındaki sert yükselişi kısmen dengelemeyi amaçlarken, ekonomik sıkıntıların tetiklediği protestolardan birkaç ay sonra ve İsrail ile ABD ile süren savaşın etkisiyle ağırlaşan yaptırımların gölgesinde geldi.

ZAM KARARI VE SOSYAL DESTEKLER

Asgari ücrete yapılan artış, işçi örgütlerinin baskısına yanıt olarak değerlendirilirken, yetkililerin toplumsal istikrarı sağlama çabasını da yansıtıyor.

Riyalin dolar karşısında yaklaşık 1,35 milyon seviyesinde işlem gördüğü ortamda, İran İş Kanunu kapsamındaki birçok çalışan için temel ihtiyaçların karşılanması zorlaştı. Devrim Muhafızları Ordusu’nun (IRGC) açıkladığı paket kapsamında aile ve çocuk yardımlarında da artışa gidildi.

NEVRUZ İLE YÜRÜRLÜĞE GİRECEK

Düzenlemenin, Güneş Hicri takvimine göre 1405 yılının başlangıcını ifade eden ve Fars yeni yılı Nevruz’un kutlandığı 20 Mart’ta yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Fars takvimi, İran ve Afganistan’da resmi olarak kullanılan ve miladi 622 yılını başlangıç kabul eden bir güneş takvimi olarak biliniyor.

REKOR ENFLASYON VE EKONOMİK BASKI

İran’da asgari ücret her yıl enflasyona göre yeniden belirleniyor. Ancak savaş ve uluslararası yaptırımlar, bu politikanın etkisini sınırlıyor. Tedarik zincirlerinde yaşanan bozulma ve riyaldeki değer kaybına rağmen yüzde 60’lık artış yürürlüğe alındı.

Yeni ücret artışı dikkat çekici olsa da, temel bir ailenin geçim maliyeti olarak hesaplanan aylık 580 milyon riyalin (380 Euro) oldukça altında kaldı. İşçi örgütleri en az 600 milyon riyal (393 Euro) talep etmişti.

GIDA FİYATLARINDA SERT ARTIŞ

Gıda enflasyonu yüzde 90’a yaklaşırken, 2025 yılında genel tüketici fiyatları yüzde 44,6 oranında arttı. Bu durum, ücret artışlarının kalıcı refah sağlamasını zorlaştırıyor.

Şubat ayında İran İstatistik Merkezi enflasyonu yüzde 68,1 olarak açıklarken, İran Merkez Bankası bu oranı yüzde 62,2 olarak duyurdu. Aylık enflasyon ise yüzde 9,4 ile 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Gıda fiyatlarında yıllık artış yüzde 110’a ulaştı. Ekmek ve tahıllarda yüzde 142, ette yüzde 117 ve yemeklik yağda yüzde 207 oranında artış kaydedildi.

ALIM GÜCÜ GERİLİYOR

Son 10 yılda ücretlerin ABD Doları karşısındaki reel alım gücü yüzde 300’ün üzerinde geriledi. Haneler protein tüketimini ciddi şekilde azaltırken, özellikle düşük gelirli kesimlerde et tüketiminde belirgin düşüş yaşandı.

Yüzde 60’lık asgari ücret artışı kısa vadede bir rahatlama sağlasa da, yaptırımlar ve para birimindeki değer kaybını dengeleyecek yapısal adımlar olmadan etkinin sınırlı kalacağı değerlendiriliyor.