Sosyal Güvenlik Reformu sonrasında isteğe bağlı sigortalılık konusunda önemli bir değişiklik oldu. Buna göre 1 Ekim 2008 sonrası isteğe bağlı sigortalı olmak isteyenlerin primleri 4/b'li yani Bağ – Kur'lu olarak değerlendiriliyor. Bu tarihten önce isteğe bağlı sigortalının talebine göre SSK'lı veya Bağ – Kur'lu olarak primlerin değerlendirilmesi mümkündü. Yani kişi eğer isterse SSK'lı isteğe bağlı, isterse Bağ – Kur'lu isteğe bağlı sigortalı olabiliyordu.
KİMLER İSTEĞE BAĞLI?
Bağ – Kur'lu olarak değerlendirilmek, isteğe bağlı sigortalı sayısını azalttı. Bunun en önemli nedeni cebinden prim ödeyerek sigortalı olan kişilerin emeklilik için 9.000 gün prim ödemesi zorunluluğu ve emekli olacakları zaman bağlanacak aylığın görece 4/a ve 4/c'lilere göre düşük olması. Ay içerisinde çalışma günleri 10'dan az olan ticari taksi ve dolmuşlarda şoförlük yapanlar, değnekçiler de çalışmalarını 30 güne tamamlamak adına isteğe bağlı sigorta primi ödüyorlar. Bu durumdaki kişilerin ödediği primler ise 4/a'lı olarak değerlendiriliyor.
EN AZ 10 YIL ŞARTI VAR
Akşam'dan Okan Güray Bülbül'ün yazısına göre, isteğe bağlı sigortalılıkta önemli bir istisna da, memurlar yani 4/c'li sigortalılar için söz konusu. En az 10 yıl memurluk yapmış, daha sonra istifa etmiş bir kişi SGK'ya başvurarak keseneklerini ve kurum karşılıklarını kendisi ödeyerek yani emekli sandığı iştirakçiliği devam ettirerek, 4/c'li olarak emekli olabiliyor. Yani en az 10 yıl memurluk yapmış ve daha sonra memurluktan ayrılmış bir kişi, primlerini ödemeye devam etmesi halinde memur olarak emekli olabilir. Dolayısıyla 20 yıl çalışmak ve belirli bir yaşı doldurmak durumunda olan memur, en az 10 yılını bir fiil memur olarak çalışarak ve kesenekleri çalıştığı kamu kurumu tarafından ödenerek, kalan 10 yıl kesenekleri kendi cebinden ödeyerek, doldurması gereken yaşı ise hiç prim ödemeden bekleyerek emekli olabilir.
1 Ekim 2008 sonrası için geçerli değil
1 Ekim 2008 sonrası ilk kez memur olanlar, 5510 sayılı Kanuna tabi oldukları için, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu uyarınca düzenlenmiş isteğe bağlı iştirakçilikten yararlanamazlar. Bu nedenle ancak 1 Ekim 2008'den önce ilk kez memur olmuş, en az 10 yıl memurluk yapmış, memurluktan atılmamış, memurluktan ayrıldıktan sonra SSK'lı veya Bağ – Kur'lu olarak çalışmamış ve en geç 6 ay içerisinde SGK'ya başvurmuş kişilerin isteğe bağlı iştirakçi olması mümkündür.
6 ay içinde başvurmalı
Uygulamadan yararlanmak için, memuriyetten ayrıldıktan sonra en geç 6 ay içerisinde SGK'ya başvurmak zorunluluğu var. Memuriyetten ayrıldıktan sonra 6 ay içerisinde SGK'ya başvurmayanlar ne yazık ki, bu haklarını kaybediyorlar. Kendi cebinden kesenek ödeyerek Emekli Sandığı'na tabi iştirakçiliği devam edenler, keseneklerini toplu veya aralıklı olarak 6 aydan daha uzun süre ödemezlerse, iştirakçilikleri sona erer.
Derecesi belirleyici
Bu durumda olup sigortalılıkları Emekli Sandığı'na tabi olarak devam edeceklerin ödeyecekleri kesenek miktarı, memuriyetten ayrıldıkları zamanki kadrolarının karşılığı olan dereceye göre belirlenir. Kendi cebinden kesenek ödeyenlere her yıl bir kademe, her üç yıl içinse bir derece verilir.
ÇIKARILIRSA YARARLANAMAZ
Memurluktan atılanlar, memur olmak için gerekli şartları kaybedenler bu uygulamadan yararlanamazlar. Ayrıca, kendi keseneklerini ödeyerek emekli olacak memurların en az 10 yıl memurluk yapmış olmaları şart. Daha kısa süre memurluk yapanlar bu şekilde iştirakçiliklerini devam ettiremezler. YENİŞAFAK