Denetim birimleri akaryakıtta marker uygunluğu ile üretim ve satış arasında en ufak bir fark bulunamazken, gümrük memurları, polis ve jandarma depo ve tankerlerdeki denetimlerde tonlarca kaçak akaryakıt yakalıyor. Yapılan denetimlerde kaçak marker ve akaryakıt üretim ve satışlarındaki dengelerin sıfır hata ile tutmuş olması denetim birimlerinde şüphe ile karşılanıyor.
 Türkiye’de 2007 yılı başından itibaren kaçak akaryakıtı belirlemek için başlatılan marker uygulamasının da çözüm olmadığı ortaya çıktı. Ulusal marker olarak bilinen tanımlayıcı katkı maddesi Türkiye’de kullanılacak olan akaryakıta ilave edilerek, ürünün kaçak olmadığını belirlemekte kullanılıyor. Dolayısıyla denetim birimleri de akaryakıtın kaçak olup olmadığını ürüne katılan marker ile tespit ediliyor. Marker’in uygun olması ürünün kaçak olmadığını ortaya çıkarıyor.
 En ufak sapma bulunamıyor
 İlgili denetim birimleri de uzun bir süredir akaryakıt istasyonlarında ve akaryakıt dağıtıcıları üzerinde yaptıkları denetimlerde, hem akaryakıtın üretim ve satış miktarlarını, hem de ürüne eklenen marker’i izlemeye aldı. Ancak, son birbuçuk yıldaki tüm denetimlerde üretim ve satış miktarları arasında en ufak bir sapma olmadığı ortaya çıktı. Bu durumdan şüphelenen denetim birimleri, marker üzerinde yoğunlaştılar. Ürünlere katılan marker numunelerini ve katılım oranlarını dahi inceleyen denetimciler, marker kendisinde de kullanımında da herhangi bir sapma belirleyemediler. En ufak bir sapmanın hem marker’da hem akaryakıtın üretim ve satış miktarlarında olmaması denetim birimlerindeki şüpheyi iyice artırdı.
 2010’da 7.7 milyon litre kaçak akaryakıt
 Öte yandan ise, gümrük ve muhafaza memurlarının, kaçakçılık ve organize şube polislerinin ve jandarmanın Türkiye genelinde yaptığı operasyonlarda milyon litreler boyutunda kaçak akaryakıtı ele geçirildi. Kaçakla mücadele birimlerinin denetimlerinde madeni yağ ve solvent karışımlı kaçak akaryakıtın piyasaya sürüldüğü iller listesinde Kocaeli ve İstanbul ön sırada yer aldı. Listede Mersin, Şanlıurfa, Bursa, Gaziantep, İzmir, Ankara, Adana ve Manisa da sıralamaya girdi. 2009 yılında 776 operasyonda 14 milyon 388 bin 204 litre kaçak akaryakıt ele geçirilmişti. 2010 yılında ise 22'si planlı toplam bin 392 operasyonda toplam 7 milyon 652 bin 838 litre kaçak akaryakıt yakalandı. Kaçak akaryakıt yakalanan iller sıralamasında da ilk üç sırayı Mersin, Şanlıurfa ve Kocaeli oluşturdu.
 Marker kaçakçıların eline mi geçiyor
 Gümrük muhafazacıların, polisin ve jandarmanın kaçak akaryakıt yakalamasına karşın, denetim birimlerince marker oranlarında da bir sapma bulunmaması üzerine, ya marker’ın yurtdışında kaçak akaryakıta eklendiği, ya da Türkiye’de eklenerek satışa sunulduğu şüphesi ortaya çıktı. Denetim birimleri marker’in kaçakçıların eline nasıl geçmiş olabileceğinin araştırılması gerektiğine dikkat çekerlerken, kaçak akaryakıtın organize bir şebeke tarafından gerçekleştirildiği üzerinde duruyorlar.
 PET-DER ve ADER uyarmıştı
 Akaryakıt dağıtım şirketleri, yılda 2.5-3 milyar dolarlık vergi geliri kaybına yol açan kaçak akaryakıta karşı geliştirilen 'Ulusal Marker' formülünü temelde doğru bulduklarını ifade ederlerken, Petrol Sanayi Derneği (Petder) ve Akaryakıt Ana Dağıtım Şirketleri Derneği (Ader), 'Ulusal Marker'ın farklı bir kaçakçılık ortamı yaratabileceği uyarısında bulunmuştu.
 Ulusal marker ve Ölçüm Cihazı nedir?
 Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), akaryakıt kaçakçılığını ve kalitesiz akaryakıtın dolaşımını önlemek, akaryakıtın menşenin belli olması amacıyla TÜBİTAK’a ürettirdiği Ulusal Marker (İşareTR) 1 Ocak 2007'den itibaren uygulamaya konuldu. Ulusal Marker, yurt içinde pazarlanacak akaryakıta rafineri çıkışında ve ve gümrük girişinde, sanayide yan ürün olarak veya diğer şekillerde üretilen akaryakıta, ticari faaliyete konu edilmeden önce ilgili lisans sahibi tüzel kişiler tarafından EPDK tarafından belirlenen şart ve özelliklere göre ekleniyor. Yakıttan alınan numuneyi belirlenen şart ve seviyede olup olmadığının kontrolü için de ayrıca TÜBİTAK, Ulusal Marker Konsantrasyon Ölçüm Cihazı üretti. Bu cihaz yakıttan aldığı numuneleri gönderdiği ultraviyole ışınları sayesinde analiz ediyor.
Esen kalın...
[email protected]