Başkent'te türban kilidini çözecek senaryolar tartışılıyor:


Yeni Cumhurbaşkanı'nı bu Meclis mi seçecek?

2006'ın sonbaharında erken seçime gidilir mi?

Erdoğan aday olmazsa, Arınç ne yapar?

CHP çekilip, 'meşruiyet' tartışması başlatır mı?


Türban sorunu, giderek siyasi tartışmaların ve partilerin geleceğe dönük siyasal planlamalarının en kritik öğesi haline geliyor. Erken seçim ve Cumhurbaşkanlığı seçimi tartışmalarının odağında da yine türban olacak gibi gözüküyor.

Anamuhalefet partisi CHP, 2007 Mayısı'nda yapılması gereken Cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde parlamentonun yenilenmesi için bastırırken AKP bu öneriye şiddetle direniyor: Seçim zamanında, 2007 Kasımı'nda yapılacak...

Erken seçim olup olmayacağı konusunda bugünden kesin bir yargıya varabilmek elbette mümkün değil. Bugünün bilinen gerçeği, Başbakan Erdoğan'ın genel seçimi 2007'deki Cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra yapma kararlılığı.

Cumhurbaşkanlığı ve erken seçim konusunda Ankara kulislerinde bir süreden beri değişik senaryolar konuşuluyor tartışılıyor.

2006 sonbaharında erken seçime gidilir mi yoksa yeni Cumhurbaşkanı'nı bu parlamento mu seçer? Erdoğan kendisi mi Cumhurbaşkanı olacak yoksa partisinden başka birini mi aday gösterecek? Erdoğan aday olmaz ise Bülent Arınç ne yapar?

Soruları uzatmak mümkün...
Başbakan'ın yakın çevresi ve bazı AKP kurmayları ile kulislerde tartışılan bu soruları konuştuk.

Hemen hepsinin ortak görüşü şu: Yeni Cumhurbaşkanı'nı bu parlamento seçecek...

AB sürecinin ılıman bir iklimde devam ettiği, ekonomideki iyileşmelerin sürdüğü, enflasyonun tek haneli rakamlara indiği bir ortamda ve daha da önemlisi muhalefetin dağınık, güçsüz olduğu bir dönemde iktidar partisi açısından 2006'da baskın bir erken seçim daha avantajlı olmaz mı?

"Olabilir" diyor AKP'liler. Ayrıca mevcut konjonktüre bakıldığında yapılacak bir erken seçimde de AKP'nin gücünü koruyacağından, yine tek başına iktidar çıkacağından kuşku duymuyorlar.

Seçimle yenilenecek parlamentonun toplumdaki ve siyasal üst yapıdaki gerilimleri ortadan kaldıracağını, cumhurbaşkanlığı seçiminin daha tartışmasız bir ortamda geçmesini sağlayabileceğini de kabul ediyorlar.

Türban ve imam hatip
Ancak buna rağmen Cumhurbaşkanı'nın bu parlamento tarafından seçilmesi ve sonra milletvekili genel seçimine gidilmesinde kararlı AKP. Bu kararlılığın gerisinde yatan iki önemli etmen var: Türban ve imam hatipler...

AKP'nin geleneksel Milli Görüşçü tabanından gelen yoğun bir baskı ve talep var bu konuda. Makroekonomik istikrarın sağlanması konusunda önemli başarılar elde edilmesi, enflasyonun tek haneli rakamlara indirilmesi, AB yolunda çok önemli mesafeler alınması bu tabanda fazla bir anlam ifade etmiyor. "Tek başına iktidarsınız, Anayasa'yı değiştirebilecek güç ve imkana sahipsiniz, niye türban ve imam hatip meselesini çözmediniz, çözemediniz?" diye soruluyor.

İktidar şimdiden imam hatip ve türban protestoları ile karşılaşıyor. Ama seçime kadar hala umut var...

Seçimlerde karşılaşılabilecek bu handikapı aşmak için Erdoğan'ın izlemeyi planladığı stratejinin ana hatları, kurmaylarının anlatımına göre şu şekilde özetlenebilir:

Makroekonomik istikrarın 2007 yılından itibaren geniş kitlelere yansımaya başlayacağı, geçim sıkıntısının hafiflemeye, işsizliğin göreli olarak azalmaya başlayacağı umuluyor.

Bu arada 2007 Mayısı'nda partisinden güvendiği ve liberal kamuoyuna da antipatik gelmeyecek bir milletvekili (Devlet Bakanı Mehmet Aydın'ın kuvvetle muhtemel olduğu ifade ediliyor.) Cumhurbaşkanı seçilecek.

Ardından da seçime gidilecek. O
zaman türban ve imam hatip sorularına, protestolarına yanıtı hazır hale gelecek Erdoğan'ın:

"Biz her meseleyi gerilimsiz, uzlaşmayla ve adım adım çözmeye dikkat ediyoruz. Türban ve imam hatip konularında düne kadar toplumda varolan mutabakat kurumlar arasında yoktu. En büyük engel de Cumhurbaşkanı idi. Şimdi bir arkadaşımızı Cumhurbaşkanı seçtik ve kurumsal mutabakat da büyük ölçüde sağlanmıştır. Yeni dönemde ilk icraatımız türban, imam hatip ve YÖK meselesinin çözümü olacaktır."

Ya Arınç rest çekerse
Evet Erdoğan, sorunları gerilimsiz çözmeye özen gösteriyor. Kendisi Cumhurbaşkanlığı'na aday olmayacak. Olmama nedenlerinden birincisi, önünde Özal ve Demirel örnekleri var. lider Çankaya'ya gittiğinde arkasında bıraktığı parti ayakta kalamıyor. Ve Erdoğan'ın arkasında sağlam, güçlü bir parti ve iktidar olmadığı sürece de Çankaya'da rahat oturabilmesi mümkün değil,

İkincisi liberal yüzlü, eşi turbansız bir Cumhurbaşkanı seçim sürecinde doğabilecek gerilimleri hafifleteceği gibi iç ve dış kamuoyunun tepkilerini de olumluya çevirebilecek. Ancak bu noktada kafaları meşgul eden önemli bir soru var: Acaba Bülent Arınç bu formüle ne der?

Arınç AKP ve millî görüş camiası açısından son derece önemli bir isim. Erdoğan ve Gül île birlikte AKP'nin üç lider kurucusundan biri.

Erdoğan'ın milletvekili seçilemediği 2002 seçimlerinden hemen sonra hükümet kurulurken Başbakan Abdullah Gül olunca Arınç, "O zaman ben de Meclis Başkanı olmalıyım" demişti. Hatta Erdoğan-Gül ikilisinin adayı son ana kadar Vecdi Gönüldü. Arınç direndi ve kabine listesi son anda değiştirilerek Vecdi Gönül Milli Savunma Bakanı yapıldı, Erdoğan'ın da Gül'ün de Arınç'ın Meclis Başkanlığı'na sıcak bakmadıkları biliniyordu. Ama gücünü ve etkisini yabana atamadılar.

Şimdi benzer bir sıkıntı yine gündemde, Erdoğan Cumhurbaşkanlığı'na aday olmaz, parti içinden bir milletvekilini aday gösterirse Arınç, çıkıp "Meclis Başkanı oluyorum, Cumhurbaşkanı'na vekalet edebiliyorum da asaleten aday olmamda ne engel var?" diye sormayacak mı? Hatta Erdoğan'a "Ya siz cumhurbaşkanı olursunuz, ya ben" diye rest çekerse ne olacak?

Zaten Arınç'ın Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Meclis bütçesi görüşülürken yaptığı konuşma AKP kulislerinde "adaylığın örtülü ilanı" olarak değerlendirilmişti. Özetle AKP kurmaylarının geleceğe dönük senaryolarında çok sayıda sıkıntılı ve kritik nokta var.

Peki CHP'nin stratejisi ne olacak?
Bugün erken seçim yok, cumhurbaşkanını bu parlamento seçecek deniyor. CHP ise "önce seçim" diye bastırıyor. CHP acaba erken seçimi kaçınılmaz kılmak için ne gibi bir siyasi strateji izleyecek. Hafta sonunda yapılacak kurultayın ardından CHP muhalefet stratejisini sertleştirecek ve 2006 yılı bahar aylarıyla birlikte yaygın "demokrasiye ve laik cumhuriyete sahip çık" mitingleri ile tansiyonu yükseltmeye başlayacak. Seçim kampanyasına başlayacak. Bunun ne gibi sonuçları olacağını şimdiden kestirmek elbette güç. Teorik olarak AKP kararlılığını sürdürürse seçim 2007 sonbaharından önce olmaz. Ama ya CHP'den önemli bir ismin söylediği gibi Deniz Baykal, "CHP olarak biz Cumhurbaşkanı'nı bu parlamentonun seçmesinin sorumluluğunu üstlenmiyoruz, seçim olmazsa Meclis'ten çekiliyoruz" derse ne olacak?

O zaman parlamentonun meşruiyeti tartışılmaya başlanmaz mı? AKP direnir, parlamentodaki 357 milletvekili ile kendi içinden yeni cumhurbaşkanını seçerse bu meşruiyet tartışması daha büyük gerilimlere, siyasi bir krize dönüşmez mi?

Tabii ki siyasette 3 ay bile uzun süre. Erken seçim yapılsın denilen 2006 Kasım'ına daha bir yıl var. Cumhurbaşkanlığı seçimine ise 1,5 yıl. Elbette köprülerin altından çok sular akar, çok planlar yapılır, senaryolar üretilir. Bugün konuşulan planlar ve senaryolar ise böyle...(Bilal Çetin/Vatan)