AKP Grubu’nun, üzerinde birkaç gündür çalışma yaptığı, birkaç kez değiştirip, “Meclis Başkanlığı’na verildi”, “verilecek” beklentilerinin yaratıldığı Anayasa Paketi dün CHP, ANAP gruplarına ve DYP’ye verildi. Anayasa’nın 101’inci maddesinde yapılan değişiklik ile cumhurbaşkanına dokunulmazlık getiren paket, tepki toplaması üzerine geri çekilerek, “dokunulmazlık” düzenlemesi metinden çıkarıldı. Yürürlük tarihi ile 7 maddelik paketin en dikkat çekici maddesi, Anayasa’nın, “Cumhurbaşkanın nitelikleri ve tarafsızlığını” düzenleyen 101’inci maddesine getirdiği değişiklik oldu. Maddede yapılan değişiklik ile cumhurbaşkanının en fazla iki kez seçilebilecek ve her dönem en fazla 5 yıllık görevde kalacak. Cumhurbaşkanlığına Meclis üyeleri arasından aday gösterilebilmesi için 20 milletvekilinin aday şartı getirilerek, bireysel adaylıkların önü kapatılmış oldu. Meclis dışından aday gösterilebilmesi için ise Meclis üye tam sayısının onda birinin imzası ile mümkün olacak. Bu, 55 milletvekilinin imzası anlamına gelirken, mevcut Anayasa’da oran beşte bir, yani 110 milletvekilinin imzası idi. Maddeye getirilen en önemli değişiklik ise, kamuoyunda da çok tartışılan milletvekili dokunulmazlığının cumhurbaşkanlığı makamına getirilme niyeti oldu. Maddede bu düzenleme; “Cumhurbaşkanı 83’üncü maddede öngörülen yasama dokunulmazlığına sahiptir” ifadesi ile yer alırken, bu düzenlemeyi içeren metnin sadece CHP’ye verildiği, ANAP’a verilenin farklı olduğu ortaya çıktı. CHP’ye “yanlışlıkla” verildiği ileri sürülen “dokunulmazlık” bölümü metinden çıkarılarak, CHP’ye yeni bir metin iletilirken, bu “yanlışlık” AKP’nin niyetini de ortaya koydu.  

367 krizine önlem

AKP’nin paketinde, Anayasa’nın “toplantı ve karar yeter sayısı”nı düzenleyen 96’ıncı maddesinde de değişiklik yapıldı. TBMM üye tam sayısının en az üçte biri (184) ile toplanıp, salt çoğunluk ile karar almasını gerektiren maddenin son fıkrasına, “TBMM, Anayasa ‘da başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir” denildi. Bu hüküm, cumhurbaşkanlığı seçiminde yaşanan 367 krizinin benzerinin bir daha yaşanmaması için “önlem” olarak nitelendirildi. AKP ayrıca bu değişiklikle, iktidara yeniden gelmesi halinde, yasaları daha az milletvekilinin katılımı ile çıkarmayi da hedefledi.

‘Halk seçsin’

Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin önünün de açıldığı pakette, Anayasa’nın 102’inci maddesinde değişiklik getirildi. Buna göre, cumhurbaşkanı seçimi, cumhurbaşkanı görev süresinin dolmasından önceki 60 gün içinde; makamın herhangi bir sebeble boşalması halinde ise boşalmayı takip eden 60 gün içinde tamamlanması öngörüldü. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. İlk oylamada çoğunluk sağlanamazsa, oylamayı izleyen ikinci Pazar günü ikinci oylama yapılacak. Bu oylamaya ilk oylamada en çok oy alan iki aday katılacak ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilecek. İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılmaması ya da katılamaması halinde, ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılacak. İkinci oylamaya tek adayın katılması halinde, bu oylama referandum şeklinde olacak. Aday geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde cumhurbaşkanı seçilmiş olacak. Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan cumhurbaşkanının görevi de devam edecek.

Geçici maddelerle de bu cumhurbaşkanlığı seçiminin, anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinden itibaren 60 gün içerisinde yapılacağı ifade edildi.

Pakette, milletvekili seçimlerinin 5 yılda değil, 4 yılda yapılmasını getiren değişiklik de yer aldı