Uzmanlar nasıl soyulduğumuzu anlattı! Türk hazinesinin, bankalarının ve şirketlerinin borçlanma döneminin genellikle yılın ilk yarısında yoğunlaşması nedeniyle yabancı yatırım bankalarının olumsuz raporlarının da dönemsel olarak yılın ilk yarısında gelmesinin tesadüf olmadığına dikkat çekiliyor. Yabancı yatırım bankalarının yarı dönemdeki raporlarına bakıldığında ekonomideki gelişmelere dair yeni hiçbir bilgi olmazken, ısrarla kağıt üzerinde riskler olduğu gündeme getiriliyor. Ekonominin ‘riskli olduğu’ karalamasını yılın geri kalanında enflasyonda düşüş beklediklerini dile getirdikleri zamanlarda dahi yaptıkları görülüyor. MB’NİN 25 NİSAN TOPLANTISINA ODAKLANDILAR Bu kesimlerin bir süredir döviz kurlarındaki ateşin ancak Merkez Bankası’nın sert faiz indirimi ile düşürebileceğini ortak bir söylemle dile getirdikleri görülüyor. Yakın zamandaki ümitlerinin 25 Nisan’da toplanacak Para Politikası Kurulu’nda (PPK) sert bir faiz artırımı olması net şekilde görüldü. Uluslararası yatırım bankası Morgan Stanley geçtiğimiz günlerde MB’nin nisan ve haziran aylarında faiz artırımı beklediğini açıkladı. Bu grubun daha önce 25 Nisan’daki PPK’nın faiz artırmayacağı görüşünü 4 gün önce değiştirmesi dikkat çekti. Banka TL’nin son 10 günde yüzde 5 civarında değer kaybetmesinin finansal istikrar ve fiyat istikrarı endişelerini yükselttiğini iddia etti. Bu nedenle nisan ayı toplantısı için beklentilerini 75 baz puan faiz artırımı yönünde revize ettiğini açıkladı. Yine MB’nin bunu yaparken politikasını basitleştirmesi talimatı ise dikkati çekti. MB’nin tüm fonlamasını yüzde 13.50 gecelik faiz (O/N) üzerinde yapma kararı almasını, haftalık repo fonlama faizini kaldırmasını ve geç likidite penceresi faizinin de 12,75’ten yüzde 16 civarında belirlemesini bildirmesi de gözden kaçmadı. Ayrıca, TCMB'nin haziran ayında faizi 50 baz puan daha artırarak yüzde 14.0'a çıkaracağını öngördüklerini de şimdiden piyasalara satmaya başladı. KAOSCU ARABİSTAN’IN NOTU ONANDI Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s ise tehditler sonucu ‘rüşvetini’ 119 milyar dolarlık silah alımı ile ABD’ye veren Suudi Arabistan’ın notunu teyit etti. Moody’s Suudi Arabistan'ın kredi notunun "A1" seviyesinde teyit edildiği, not görünümünü de "durağan" olarak koruduğunu açıkladı. Yaptığı ‘kıyağın’ kılıfını da bulmayı bilen kuruluş, Suudi Arabistan hükümetinin yapısal reformlarının zamanla ekonominin ve kamu bilançosunun petrol fiyatlarına bağımlılığını azaltmasının beklediğini kaydetti. İSPANYA’NIN NOTUNU YÜKSELTTİLER Ekonomik darboğazdan bir türlü kurtulamayan AB ülkeleri arasındaki İspanya’nın ise notu aynı derecelendirme kuruluşu tarafından yükseltildi. Ülkenin kredi notunun yükseltilmesiyle ilgili olarak İspanya’nın ekonomik direncinin arttığı, bunun da giderek dengeli yükselen büyüme profili ve düzelen bankacılık sektörüyle gerçekleştiği vurgulandı. Bu not yükseltme ile bu ülkenin diğer ülkelere borç vermesi ve faizden kazanabilmesinin önü açıldı. Ayrıca, bu ülkeye ‘notu iyi’ görüntüsü vererek borçlanmak isterse daha ucuz borç açılmasını sağlamaya çalışıyorlar. AĞIZ BİRLİĞİ İÇİNDELER Uzmanlar, Türkiye’nin 15 Temmuz 2016’daki hain darbe girişiminin ardından hızlı şekilde yatırımların artırılmasını kolaylaştırıcı düzenlemeleri tek tek hayata geçirmesinin bile uluslararası yatırımcı banka ve kredi derecelendirme kuruluşlarının masa başı hazırladıkları olumsuz raporlarını değiştirmediğine dikkat çekti. Uzmanlar, “Bu kapsamda Standart&Poor’s daha önce Türkiye ekonomisi ile ilgili kredi notunu BB olarak belirlerken, şubat ayının sonunda yine bu kararında ısrar etti, görünümü ise ‘negatif’e çevirdi. Beklenti ise durağana dönüştürülmesiydi” hatırlatması yaptı. AMAÇLARI NE? Bütün bu yaşananlara dikkat çeken ekonomi kurmayları, aylık olarak Türkiye’ye gelip en üst düzeyde görüşmeler yapan yatırım bankalarının ve kredi derecelendirme kuruluşları temsilcilerinin Türkiye’yi olduğundan daha riskli göstermesindeki amaçlarıyla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı: “Olumsuz raporlarının oluşturacağı türbülansla Türkiye’nin dış finansman programında ihtiyaç olan borçlanmanın faizini de yönetme ve belirleme imkanı elde etmeye çalışıyorlar. Borçlanmayı böylece yüksek bir seviyeye taşıyarak, banka ve şirketlerin de daha yüksek faiz ödemesini hedeflemiş oluyorlar. Yabancı para faizlerinin seviyesini belirleyen yabancı bankalar, daha sonra bu faizin swap yoluyla TL faizlerinde de kullanılmasını sağlıyorlar.” EUROBOND FAİZİ Uluslararası sermaye piyasalarındaki borçlanmaların dolar ve avro cinsinden olduğunu hatırlatarak, bu durumda da yabancı para tahvil (eurobond) faizlerinin, dolar faizine eklenen ‘faiz farkı’ ya da ‘prim’ üzerinden fiyatlandığına dikkat çektiler. Uzmanlar, borçlanmalar yabancı para cinsinden olduğu için kur riski almayan yatırımcıların, aldıkları primleri Türkiye’nin ülke riski olarak ödemesi gereken fark olarak gördüğünü kaydediyor. Burada, 2017 yılında 286 baz puan ile 375 baz puan aralığında prim ödeyerek yurt dışından borçlanma sağlanması örneğine dikkat çekiyorlar. ARACI BANKALAR DA KAZANIYOR Bu borçlanmalara aracılık eden bankaların da kazançları oluyor. Uzmanlar, “Aracı bankalar, aldıkları tahvilleri müşterilerine satarak gelir elde ediyorlar. Böylece tahvil ihalelerinin ne kadar fazlasını alırlarsa, müşterilerine de o kadar satarak gelir elde etmiş oluyorlar. Burada aracı bankalar borçlanma faizinin yüksek olmasını sağlayarak tahvil fiyatlarını müşterilerine en ucuz fiyattan satmayı başarı olarak gösteriyorlar. Çünkü faizler yükseldikçe tahvilin fiyatı düşüyor” değerlendirmesi yaptılar