“Yumurta kapıya dayanınca” diye bir söz var ya… Şimdi o durum yaşanıyor.

Irak Merkezi Hükümeti istediği için Tarım Bakanlığı’nın yumurtada “sağlık sertifikası” vermemesi üzerine Irak’a ihracat durdu. Türk yumurta sektörü ciddi sıkıntıya girdi. Yerli içeriye 15 kuruşa satamazken, Ukraynalı yumurtacı 70 kuruşa Irak’a yumurta satıyor. İçerde 30 adet yumurtanın 8 lira 90 kuruştan marketlerde satıldığı bir süreç yaşanırken, dolarla alınan yemden dolayı üretim maliyetleri ciddi arttı.

 Yumurta sektörü tanesini 40 kuruşa mal ettiği yumurtaları 15 kuruştan marketlere verdiklerini dile getirirken, yaşanan sıkıntıdan dolayı yumurtalık tavukların kesime gönderildiğini belirttiler. Tanesini 40 kuruşa mal edilen yumurtayı 15 kuruşa markete verdiklerini marketlerin de 22 kuruşa sattığını anlatan yetkililer, 30 adet 8 lira 90 kuruşa satıldığını kaydetti.

 Yaşanan bu durumu bir sektör temsilcisi, “Yerli içeriye 15 kuruşa satamıyor, Ukraynalı 70 kuruşa Irak’a satıyor” sözleri ile açıkladı. Irak’ın tavuk ve yumurta almadığını kaydeden sektör yetkilileri, “Irak tarafı bizim Tarım Bakanlığı’na şirketlere yumurtada ‘sağlık sertifikası’ verilmemesini istediğini öğrendik. Yetkililer yumurtada kota uygulaması başlattı. Irak’ta 5 firmaya kota verilmiş. İran’da kuş gribinin olmasından dolayı 2 aylık bir zaman diliminde İran’dan satışların olmadığını biliyoruz. Irak’a şimdi yumurtalar Ukrayna’dan gidiyor. 360 adetlik (box) yumurta 40 dolara satılıyor. Böylece yumurta adedi 65-70 kuruşa Ukrayna’dan Irak’a gidiyor. Biz içeride 40 kuruşa maliyetli ürünü 15 kuruşa marketlere verirken zorlanıyoruz, ancak Ukrayna’dan 70 kuruşa Irak’a yumurta gidiyor” dediler.

 S400 OLABİLİR Mİ?

 Yumurta sektörü yaşadıkları sıkıntılara bir anlam veremezken, son günlerdeki ‘S-400’ konusunun kendi sektörlerinde etkili olmaya başladığını düşündüğünü dile getiriyor. “Neden böyle bir şüphe duyuyorsunuz” diye sorunca, “Türkiye’den yumurta alınmaması konusunda bir talimatın gittiğini düşünüyoruz. Ukrayna ve Irak ABD’nin kontrolünde. Ayrıca Türkiye tavuk yeminde de ABD ve Ukrayna’ya bağımlı. Tavuk yemi Aralık ayından itibaren Adana’da soya olmadığı için tavuk yemi bulunmaz. ABD ve Ukrayna’dan Afyonlu firmaların da Kayserili yumurtacı firmaların da yem aldığını biliyoruz. Peki, ‘sadece biz yerliler mi sıkıntı yaşıyoruz’ diye baktığımızda ise ‘Yurt dışı sermayeli firmalar batmıyor. Örneğin Brezilyalı bir firma Türkiye’de üretiyor, ihracatını 2 saatte uçakla körfez ülkelerine indiriyor. Biz yerli firmalar ise sadece Irak’a yaptığımız ihracatla ilgili Tarım Bakanı ile görüştüğümüz halde hiçbir gelişme olmadı” şeklinde değerlendirme yapıyorlar.

Yumurta sektöründe önce illerden olan Afyon’daki yumurtacılar ayda 15 milyon adet ihraç ettikleri yumurta adedi, 2 milyon 700 bine düştü. Bu rakam da geçtiğimiz Ramazan Bayramı dolayısıyla yapıldı.